Мардум бесабаб намегӯяд, ки дар роҳи ҳамвор шумо бо бисёр ҳамсафарон вомехӯред ва манзилатон наздиктар мегардад.
Халқи мо онҳоеро, ки кӯпрукҳо сохта, роҳҳоро таъмир мекарданд, ҳамеша қадру эҳтиром мекард.
Хурсандиовар аст, ки дар солҳои охир барои тараққӣ додани хоҷагии роҳ дар мамлакат маблағҳои калон равона карда мешавад. Ба пай дар пай такмил додани инфрасохтори роҳу нақлиёти автомобилӣ аз рӯи стандартҳои муқарраршуда диққат дода мешавад. Дар ин бобат бисёр мисолҳо ва рақамҳои конкретӣ овардан мумкин аст. Кӯшиш мекунем, ин мавзӯъро бо мисоли вилояти Бухоро муфассал баррасӣ намоем.
Дар вилоят 15 ҳазору 400 километр роҳи нақлиёти автомобилӣ мавҷуд буда, 486 километри он роҳҳои аҳамияти байналмилалӣ мебошанд. Дар ин роҳҳо ҳаракати нақлиёт хеле фаъол аст.
Президент Шавкат Мирзиёев 31 майи соли ҷорӣ роҳи автомобилиеро, ки дар ноҳияи Қарокӯл аз рӯи лоиҳаи нав таъмир карда шудааст, аз назар гузаронд. Мо дар бораи фикру мулоҳизаҳое, ки дар рафти ин сафар баён карда шудаанд ва вазифаҳое, ки ба назди раиси Кумитаи роҳҳои нақлиёти автомобилии назди Вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Ӯзбекистон Ҷамшед ТУРСУНОВ гузошта шудаанд, суҳбат кардем.
– Дар бораи роҳи нақлиёти автомобилие, ки ба Президент пешниҳод карда, дар асоси лоиҳаи нав дар ноҳияи Карокӯл таъмир карда шудааст, мухтасар нақл мекардед.
– Сарвари давлат дар ҷаласаи видеоселекторӣ, ки 29 январ баргузор шуд, ба соҳаи мо таваҷҷуҳ зоҳир намуда, барои бо сифати баланд бунёд кардани роҳҳо ва рушди инфрасохтори канори роҳ дастуру супоришҳо дод.
То имрӯз дар тамоми минтақаҳо кор дар ин самт оғоз шудааст. Аз ҷумла, қитъаи роҳи автомобилгарди Самарқанд–Бухоро–Туркманбошӣ, ки аз ноҳияи Қарокӯл мегузарад, ба тартиб оварда шуд. Қисми ҳаракати роҳи чорраҳа 19 метр аст. Мутаносибан рӯзе ба ҳисоби миёна аз он 25-30 ҳазор мошин мегузарад.
Мувофиқи лоиҳа роҳи чортасмагӣ қабати нави асфалту бетонӣ пӯшонда шуд. Ба туфайли истифодаи материалҳои инноватсионии дорои иқтидори баланд сифати рӯи замин беҳтар гардид. Масалан, агар роҳҳои асфалтпӯш аз рӯи технологияи анъанавӣ тақрибан дар ҳар понздаҳ сол таъмир карда шаванд, пас роҳҳои тарҳи нав то бист сол хидмат мекунад. Фосилаи нигоҳдорӣ низ зиёд мешавад.
Дар роҳ аз ҳад зиёд ҳаракат кардани мошинҳои боркаш боиси зуд бад шудани сифати он мегардад. Дар ин ҷо барои давра ба давра бар кашидани параметрҳои вазни мошинҳои боркашонӣ тарозуҳои сайёр гузошта шуданд. Дар баробари аломатҳои нав, аломатҳои электронӣ ва чароғҳо бо истифода аз батареяҳои офтобӣ насб карда шуданд.
Дар натиҷаи корҳои анҷом додашуда ва ҷорӣ намудани усулҳои муосир бехатарии ҳаракат дар роҳ таъмин мегардад.
Сарвари давлатамон борҳо зарурати шинондани ниҳолҳо ва ба минтақаи сабз табдил додани ҷойҳои холии канори роҳҳои нақлиёти автомобилию роҳи оҳан, соҳилҳои дарёву каналҳо, стансияҳои сӯзишворипуркуниро таъкид мекунад. Дар қад-қади ин роҳ шинондани 10 ҳазор дарахту буттаҳои ороишӣ ва бунёди 12 гектар майдони сабз дар назар аст. Барои парвариши дарахтон шахсони масъул вобаста карда шудаанд.
– Марҳилаҳои рушди роҳҳои автомобилӣ дар Бухоро кадоманд, дар соҳа чӣ гуна навгониҳоро интизоранд?
– Солҳои охир ҳаҷми солонаи маблағе, ки барои таъмири роҳҳои минтақавӣ ҷудо карда мешаванд, чор баробар афзуд. То соли 2017 ба ҳисоби миёна дар як сол дар 250-300 километр роҳ корҳо анҷом дода шуданд. Дар натиҷаи эътиборе, ки ба соҳа дода мешавад, нишондиҳандаҳо дар ин самт ба 1-1,5 ҳазор километр расид.
Миқёси корҳое, ки анҷом дода мешаванд, бузург аст. Вале ҳанӯз бояд бисёр корҳоро бояд анҷом дод. Масалан, 26 фоизи роҳҳои нақлиёти автомобилии вилоят, яъне 4,1 ҳазор километр роҳҳо таъмир карда мешаванд. Соли ҷорӣ дар вилоят таҷдид ва таъмири 1316 километр роҳи минтақа ба назар гирифта шудааст.
Ба сифати идомаи ин корҳо лоиҳаи таҷдиди 155 километр роҳҳо аз ноҳияи Ғиждувон то сарҳади Туркманистон маъқул дониста шуд.
Аз рӯи ҳолати роҳҳои дохилӣ 544 маҳаллаи вилоят ба тоифаҳои «сурх», «зард» ва «сабз» тақсим карда шудаанд. То охири соли оянда ба 1630 километр роҳҳои хокӣ шағал рехта, дар маҳаллаҳо роҳҳои ба тоифаи «сурх» дохилшуда пурра барҳам дода мешаванд. Баъди анҷом додани ин корҳо вилоят ба минтақаи аз роҳҳои хокӣ холӣ табдил дода мешавад.
Дар баробари ин сарвари давлат ба масъалаи тайёр кардани кадрҳо дар соҳаи сохтмони роҳ таваҷҷуҳ зоҳир намуд. Зимнан зикр гардид, ки дар оянда оид ба ташкили омодакунии мутахассисон дар кишварҳои мутараққӣ тадбирҳо андешида мешаванд. Агар аҳамият дода бошед, ин масъала яке аз ташаббусҳоест, ки ба беҳбуди инфрасохтори роҳи натанҳо вилояти Бухоро, балки умуман кишвар нигаронда шудааст.
– Дар соҳаи сохтмони роҳи Ӯзбекистон лоиҳаҳои бузург оғоз меёбанд. Дар бораи баъзеи онҳо нақл мекардед.
– Дар айни ҳол ҷудо кардани маблағҳоро аз буҷаи давлат интизор нашуда ташаббус нишон додани корхонаҳои сохтмони роҳ ҳавасманд гардонда мешавад. Ин чӣ маъно дорад? Дар ин самт бояд ба дастгирии лоиҳаҳои сармоягузорони хориҷӣ, ҷалби сармояи хусусӣ таваҷҷуҳ зоҳир намуд.
Шумо дуруст қайд кардед, ки миқёси лоиҳаҳое, ки дар кишварамон татбиқ мегарданд, калон аст. Баъзеи онҳо дар доираи татбиқи қарори Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон «Дар бораи чораҳо оид ба татбиқи лоиҳаи «Сохтмони роҳҳои дохилӣ бо фарши симону бетон» бо иштироки Бонки рушди Осиё» аз 15 апрели соли 2024 татбиқ карда мешаванд.
Дар чаҳорчӯби лоиҳаҳое, ки мувофиқи қарори мазкур татбиқ мегарданд, роҳҳо дар 272 маҳаллаҳои 86 ноҳияҳои Ҷумҳурии Қароқалпоқистон ва вилоятҳо нав карда мешаванд. Дарозии умумии ин роҳҳо 841 километрро ташкил дода, онҳо аз нав бо фарши симониву бетонӣ сохта мешаванд. Дар маҳалҳо аллакай дар ин самт корҳо оғоз ёфтанд.
Агар роҳҳоямон ҳамвор бошанд, вақти мо сарфа шуда, бехатарии мусофирон таъмин мегардад. Аз ҳама муҳимаш, ин яке аз омилҳое ба ҳисоб меравад, ки ба баланд шудани иқтисодиёт ва некуаҳволии кишвар мусоидат менамояд.
Суҳбатнигор
Икром АВВАЛБОЕВ,
мухбири ӮзА.