Ҳар як давлат бояд амнияти миллӣ ва мудофиаи худро мустаҳкам намояд — инро шароити кунунӣ тақозо менамояд. Дар таъмини эҳтиёҷоти давлат дар соҳаи ҳарбӣ ва амниятӣ супориши давлатии мудофиа нақши муҳим мебозад.

Қонун «Дар бораи супориши давлатии мудофиа», ки аз ҷониби Сарвари давлат 4 октябри соли 2025 имзо шудааст, маҳз ба ҳамин мақсад равона гардидааст.

Раиси Кумитаи Сенат оид ба масъалаҳои мудофиа ва амният Қутбиддин Бурҳонов дар бораи ҷанбаҳои муҳим ва аҳамияти қонун аз ҷумла изҳор дошт:

–  Супориши давлатии мудофиа, пеш аз ҳама, ба баланд бардоштани омодагии ҳарбии кишвар мусоидат мекунад. Ин супоришҳо ба рушди техникаи ҳарбӣ, силоҳу аслиҳа, амнияти иттилоотӣ ва раванди таълими ҳарбӣ равона шудаанд.

Бояд қайд кард, ки 31 январи соли 2023 Фармони Президент «Дар бораи чорабиниҳо ҷиҳати такмили идоракунии давлатӣ дар соҳаи мусаллаҳсозии Қувваҳои Мусаллаҳ ва саноати мудофиа» қабул гардида буд.

Барои иҷрои ин фармон Агентии саноати мудофиаи назди Вазорати мудофиа қонун «Дар бораи фармоиши давлатии мудофиа»-ро таҳия намуд.

Ин қонун аз 5 боб ва 20 модда иборат буда, он ба танзими муносибатҳо дар соҳаи таъмини қобилияти мудофиа ва амнияти Ҷумҳурии Ӯзбекистон, ҳифзи тартиботи ҷамъиятӣ, пешгирӣ ва бартарафсозии ҳолатҳои фавқулодда, нигоҳдории низоми ҳолати фавқулодда, инчунин ба танзим овардани муносибатҳои вобаста ба сирҳои давлатӣ равона шудааст.

Дар қонун масъалаи ташаккул додани супориши давлатии мудофиа бо дарназардошти манфиатҳои миллии кишвар, вазъи ҳарбӣ-сиёсии ҷаҳон ва минтақа, дараҷаи таҳдидҳо ба амнияти миллӣ дар соҳаи ҳарбӣ ва хусусияти низоъҳои муосири ҳарбӣ инъикос ёфтааст. Ҳамчунин, масъалаи тасдиқ ва иҷрои он, инчунин таъмини истифодаи мақсаднок ва самараноки захираҳои молиявие, ки барои супориши давлатии мудофиа ҷудо мешаванд, вазифаи асосӣ муқаррар гардидааст.

Ба қонун як қатор мафҳумҳои асосӣ, аз ҷумла: дар баробари супориши давлатии мудофиа иҷрокунандаи супориш, маҳсулоти ба ду хел мақсад нигарондашуда, корхонаҳои саноати мудофиа, маҳсулоти ба мақсади ҳарбӣ нигарондашуда, Комиссияи давлатӣ оид ба мусаллаҳсозии Қувваҳои Мусаллаҳ, Шӯрои ҳамоҳангсозии Қувваҳои Мусаллаҳ, ва гурӯҳи ташкиливу маъмурӣ барои иҷрои вазифаҳои мусаллаҳсозии Қувваҳои Мусаллаҳ ворид шудаанд.

Аз ҷумла, иҷрокунандаи фармоиши давлатии мудофиа метавонад шахси воқеӣ ё ҳуқуқӣ бошад, ки резиденти Ҷумҳурии Ӯзбекистон аст. Ӯ мувофиқи қонунгузорӣ ҳақ дорад дар доираи супориши давлатии мудофиа шартнома бандад ва ҳуқуқи амалӣ сохтани намуди дахлдори фаъолиятро дар ин соҳа анҷом диҳад.

Идоракунии давлатӣ дар соҳаи супориши давлатии мудофиа бо қонун танзим карда шудааст. Аз ҷумла, ваколатҳои Агентии саноати мудофиаи назди Девони Вазирон, Вазорати мудофиа, ҳокимияти ваколатдори давлатӣ, инчунин супоришгарон дар ин соҳа ба таври возеҳ муайян шудаанд.

Агентии саноати мудофиа ба сифати мақомоти ваколатдори давлатӣ дар соҳаи супориши давлатии мудофиа таъин шудааст. Минбаъд, ин сохтор лоиҳаи супориши давлатии мудофиаро ташаккул медиҳад, фаъолияти мақомоти давлатӣ, ташкилотҳо, ҳокимиятҳои иҷроияи маҳаллӣ ва корхонаҳои саноати мудофиаро дар самти ташаккул ва иҷрои супориш ҳамоҳанг месозад. Он рӯйхати корхонаҳои саноати мудофиаро нигоҳ медорад ва онро дар манбаъҳои расмии кушод ҷой медиҳад. Ҳамкории супоришгаронро бо корхонаҳои саноати мудофиа ҳамоҳанг месозад ва назорату таҳлили иҷрои супориши давлатии мудофиаро ба роҳ мемонад.

Девони Вазирон татбиқи сиёсати ягонаи давлатиро дар соҳаи супориши давлатии мудофиа таъмин мекунад ва тартиби ташаккул додан, мувофиқ сохтан ва иҷрои онро тасдиқ менамояд.

Тартиби ташаккул додан ва мувофиқ сохтани супориши давлатии мудофиа низ ба низом дароварда шудааст. Аз ҷумла, супоришгарон барои маҳсулоти зарурии ҳарбӣ ва ба ду мақсад нигарондашуда барои соли навбатӣ супоришнома таҳия намуда, онро пас аз мувофиқа бо Вазорати иқтисод ва молия дар масъалаҳои маблағгузорӣ, ҳар сол, то санаи 1 июл ба мақомоти ваколатдори давлатӣ пешниҳод мекунанд.

Тартиби баррасӣ ва тасдиқи супориши давлатии мудофиа аз ҷониби комиссияи махсуси ваколатдор низ муайян шудааст.  Супориши давлатии мудофиа, ки аз ҷониби комиссияи давлатӣ тасдиқ мегардад, ҳангоми таҳияи лоиҳаи қонун «Дар бораи Буҷети давлатии Ҷумҳурии Ӯзбекистон барои соли навбатӣ» ба назар гирифта мешавад.

Манбаъҳои маблағгузории супориши давлатии мудофиа ва назорати иҷрои он аз ҷониби гурӯҳи ташкиливу маъмурӣ амалӣ карда мешаванд. Дар раванди ташаккул додан, мувофиқаву тасдиқ намудан ва иҷрои супориш, муносибатҳо вобаста ба махфияти фаъолияти ҳамаи иштирокчиёни супориши давлатии мудофиа ба таври возеҳ танзим шудаанд.

Қонун механизми ягонаи ҳуқуқиро барои танзими муносибатҳо дар самти ташаккул додан, мувофиқаву тасдиқ намудан ва иҷрои супориши давлатии мудофиа таъсис медиҳад.

Ёдовар мешавем, ки ин қонун аз 7 январи соли 2026 эътибор пайдо мекунад.

Суҳбатнигор Норгул Абдураимова,

мухбири ӮзА.