Муҳтарам сарони давлатҳо!

Муҳтарам иштирокчиёни ҳамоиш!

Шуморо дар Мулоқоти машваратии ҳафтуми роҳбарони давлатҳои Осиёи Марказӣ сидқан хайрамақдам мегӯям.

Хуш омадед ба Ӯзбекистон!

Имрӯз барои мардумони бародари мо воқеан ҳам як рӯзи таърихист. Мо қарори асосиро дар бораи шомил гардидани Ҷумҳурии Озарбойҷон ба формати Мулоқотҳои машваратӣ ҳамчун иштирокчии комилҳуқуқ қабул менамоем.

Ин қадами стратегии мазкур ба манфиатҳои мардумони мо комилан ҷавобгӯ мебошад, ки онҳоро таърихи муштарак, риштаҳои хешутаборӣ, наздикии маънавӣ ва фарҳангӣ ба ҳам мепайвандад.

Ман қатъиян боварӣ дорам, ки пайвастани кишвари бародари Озарбойҷон ба Мулоқотҳои машваратӣ ба ин формат нерӯи тоза мебахшад, уфуқҳои навро барои густариши ҳамкории тиҷоративу иқтисодӣ, сармоягузорӣ, фарҳангӣ ва гуманитарӣ мекушояд, инчунин барои таҳияи қарорҳои муштарак оид ба масъалаҳои рушди устувор заминаи устувор фароҳам меорад.

Ба ибораи дигар, мо байни Осиёи Марказӣ ва Қафқози Ҷанубӣ пули мустаҳкам бунёд мекунем, роҳи ташаккули фазои ягонаи ҳамкориро ҳамвор месозем, ки бешубҳа ҳамгироӣ ва устувории стратегии ҳар ду минтақаро тақвият медиҳад.

Мехоҳам аз таҳти дил ба ҳамаи ҳамкорони гиромиқадрам барои қабул гардидани ин қарор арзи сипос намоям ва инчунин Илҳом Ҳейдаровичро барои пайвастан ба формати Мулоқотҳои машваратӣ ҳамчун иштирокчии комилҳуқуқ табрик намоям.

Ҳамчунин, дар ин ҳамоиши таърихӣ иштирок доштани ҷаноби Каха Имнадзе, роҳбари Маркази минтақавии СММ оид ба дипломатияи превентивӣ дар Осиёи Марказиро хайрамақдам мегӯем.

Боварӣ дорам, ки дар чунин фазои илҳомбахш имрӯз мо бо шумо мубодилаи ҳамаҷонибаи афкор анҷом дода, қарорҳои сарнавиштсозро оид ба рушди минбаъдаи ҳамкории худ қабул хоҳем кард.

Муҳтарам роҳбарони ҳайатҳо!

Дӯстони азиз!

Дар давраи кӯтоҳ аз замони мулоқоти аввалини мо роҳи бисёр бузург ва аз лиҳози таърихӣ муҳимро тай кардем.

Бо шарофати муколамаи боз ва саъю талошҳои фаъолонаи муштарак мо тавонистем барои як қатор масъалаҳои муҳими минтақаамон роҳҳои ҳалли самарабахш пайдо кунем.

Масоили марзӣ пурра ба танзим дароварда шуданд, гузаргоҳҳои сарҳадӣ боз карда шуданд, ҳамкории мутақобилан судманд дар соҳаи обу энергетика ба роҳ монда шуд, алоқаи нақлиётӣ барқарор гардид, барои робитаҳои фаъолонаи тиҷорӣ, сармоягузорӣ ва башардӯстона байни кишварҳои мо шароити мусоид фароҳам омад.

Имрӯз Осиёи Марказӣ — ин фазои рушди динамикӣ ва ҳамкории самарабахш аст, ки барои мо имкониятҳои навро баҳри рушди устувор ва шукуфоӣ мекушояд.

Минтақа бо суръат ба иқтисодиёти ҷаҳонӣ муттаҳид шуда истодааст: ҷолибияти сармоягузории он меафзояд, имкониятҳои содирот ба бозорҳои сеюм васеъ мегардад, иқтидори транзитӣ зиёд мешавад.

Соли гузашта ҳаҷми савдои мутақобилаи кишварҳои мо ба 10,7 миллиард доллар расид, ҳаҷми умумии сармоягузорӣ ба Осиёи Марказӣ 17 фоиз афзоиш ёфт.

Кишварҳои мо барои таъмини амнияту субот, мубориза бо таҳдидҳои терроризм ва экстремизм, ҷинояткории фаромарзӣ тадбирҳои низомӣ меандешанд.

Тақвияти ҳамбастагӣ ва талош барои рушди умумӣ ба таҳкими мавқеи байналмилалӣ ва болоравии нақши Осиёи Марказӣ дар сатҳи ҷаҳонӣ мусоидат мекунад.

Ҳамкориҳо дар форматҳои «Осиёи Марказӣ плюс» бештар тақвият ёфтаанд. Минтақа дар майдонҳои бонуфузи байналмилалӣ бо мавқеи ягона баромад мекунад.

Бешубҳа, бо пайвастани Озарбойҷон ба формати мо, овози минтақаи мо дар ҷомеаи ҷаҳонӣ боз ҳам пуртаъсиртар мегардад.

Ҳамкорони гиромӣ!

Дар давраи раёсати Ӯзбекистон зиёда аз 20 чорабинии бузург ба хотири афзунсозии иқтидори ҳамкории мо баргузор гардид.

Кори Форуми ҳамкории байниминтақавӣ дар сатҳи муовинони сарвазирон ба роҳ монда шуд, бори аввал ҷаласаҳои роҳбарони ниҳодҳои дифоӣ, хадамоти махсус, инчунин вазирони геология, саноат, кишоварзӣ, экология ва фарҳанг баргузор гардиданд. Мо дар шаҳри Тошканд Муколамаи занони роҳбари Осиёи Марказиро бо муваффақият анҷом додем.

Ҳамаи ин далели равшани тақвияти низомӣ ва институтсионалии асосҳо ва механизмҳои ҳамкории минтақавӣ мебошад.

Аз фурсат истифода бурда, ба ҳамаи шумо барои дастгирии баргузории бомуваффақияти ҷаласаи таърихии 43-юми Конфронси генералии ЮНЕСКО, ки бори аввал дар минтақаи мо – дар шаҳри Самарқанд – баргузор шуд, изҳори сипос менамоям.

Бешубҳа, ин рӯйдоди беназир боз як далели возеҳи нуфузи Осиёи Марказӣ ҳамчун шарики боэътимод ва муҳим мебошад.

Ҳамкорони гиромӣ!

Дар заминаи равандҳои душвору пешбининашавандаи сиёсии байналмилалӣ таҳкими ҳамбастагии мо ва дастгирии мутақобила аҳамияти хос касб мекунад.

Боварӣ дорам, ки мо имрӯз дар остонаи эҳёшавии таърихии минтақа ҳамчун «Осиёи Марказии Нав» қарор дорем.

Мо дар назди худ вазифа гузоштаем, ки асосҳои институтсионалии ҳамкории худро боз ҳам таҳким бахшем, ба чолишҳои амниятӣ ва рушди устувор посухи ҳамоҳангшуда таҳия намоем. Барои мо аллакай муҳим аст, ки фаҳмиши возеҳ дошта бошем: минтақаи худро баъди 10–20 сол дар кадом сатҳ дидан мехоҳем.

Дар ин робита мехостам як қатор пешниҳодҳоро пешкаш намоям.

Якум, такмили минбаъдаи механизмҳо ва асосҳои шартномавию ҳуқуқии ҳамкории мо аҳамияти принсипиалӣ дорад.

Замон талаб менамояд, ки мулоқотҳои мо аз шакли машваратии гуфтугӯҳои минтақавӣ ба формати стратегии «Ҷамъияти Осиёи Марказӣ» табдил дода шавад.

Дар роҳи амалӣ намудани ин ҳадаф пешниҳод мекунем, ки Низомнома оид ба Мулоқотҳои машваратӣ таҳия карда шавад, ки тақвияти пайдарпайи асосҳои институтсионалӣ ва ташкилии формат, таъсиси Котиботро пешбинӣ мекунад, ки он дар асоси ротатсия фаъолият кунад, мақоми ҳамоҳангсозони миллиро то сатҳи Намояндагони махсуси Президентҳо баланд бардорад.

Илова бар ин, бо такя ба арзишҳо ва суннатҳои дипломатияи мардумии худ, мувофиқ мешуморем, ки Шӯрои пирон аз ҷумлаи арбобони бонуфузи ҷамъиятии соҳиби таҷрибаи ғании зиндагӣ таъсис дода шавад. Боварӣ дорем, ки ин ба таҳкими робитаи байни наслҳо, ҳамчунин ба устуворшавии ҳамбастагии минтақавӣ ва ҳувияти умумӣ мусоидат хоҳад кард.

Дуюм, баромадан ба сатҳи сифатан нави ҳамкории тиҷорӣ-иқтисодӣ ва сармоягузорӣ вазифаи авлавиятнок боқӣ мемонад.

Иқтидори савдои мутақобила ва гардиши умумии савдои хориҷии кишварҳои минтақа имкон медиҳад, ки дар пешомади миёнамуддат ҳаҷми онҳоро ба ҳадди ақал 1,5–2 маротиба афзоиш диҳем.

Чунин мешуморам, ки тадбирҳо оид ба аз байн бурдани монеаҳои маъмурӣ, соддасозии тартиботи гумрукӣ ва андозбандӣ, инчунин истифодаи муштараки минтақаҳои озоди иқтисодӣ ва саноатӣ кайҳо боз пухта расидаанд.

Аз дидгоҳи мо, таҳия ва қабули Барномаи фарогири минтақавии ҳамкории тиҷоратӣ-иқтисодӣ то соли 2035, ки масоили зикршударо дар бар мегирад, барои ба таври назаррас зиёд намудани ҳаҷми савдо шароити мусоид фароҳам меорад.

Ба назари мо, дар марҳилаи наздик қабули Эъломия дар бораи фазои ягонаи сармоягузорӣ аҳамияти махсус дорад. Ин метавонад принсипҳои умумии сиёсати сармоягузории моро таҳким бахшад, ҳимояи ҳамаҷонибаи ҳуқуқи сармоягузоронро таъмин кунад, барои ташаккули муҳити ягонаи сармоягузорӣ дар минтақаи бузурги мо замина фароҳам оварад.

Мо муҳим мешуморем, ки аз иқтидор ва имкониятҳои нав дар соҳаи савдои электронӣ ба таври максималӣ истифода шавад. Тибқи арзёбиҳои гуногун, ҳаҷми бозори савдои электронӣ танҳо дар Осиёи Марказӣ метавонад дар даҳсолаи наздик ба 150 миллиард доллар расад.

Дар ин замина, мувофиқ мешуморем, ки Барномаи чораҳои муштарак оид ба рушди тиҷорати электронӣ таҳия карда шавад, ки ба ҳамоҳангсозии равишҳои мо мусоидат карда, фароҳам овардани майдонҳои савдои виртуалӣ ва низоми боэътимоди пардохти рақамиро осонтар хоҳад кард.

Сеюм, барои ояндаи минтақа рушди муштараки инфрасохтори баландтехнологии минтақавӣ ва иқтидори нақлиётӣ-логистикӣ аҳамияти фавқулода дорад.

Пешниҳод мекунем, ки барои амалӣ намудани лоиҳаҳои стратегии муҳими минтақавӣ дар самти сохтмон ва навсозии нерӯгоҳҳо, хатҳои интиқоли барқ, роҳҳои автомобилгард ва оҳан, гузаргоҳҳои марзӣ, «долонҳои сабз», хатҳои оптоволокон ва дигар иншоотҳо саъю талошҳои худро муттаҳид созем.

Бо ҳадафи таҳкими пайвастагии нақлиётии байниминтақавӣ ба чунин лоиҳаҳо, ба монанди сохтмони роҳи оҳани Чин – Қирғизистон – Ӯзбекистон, инчунин Долони нақлиётии трансафғонӣ  аҳамияти авлавиятнок медиҳем.

Маршрутҳои транскаспӣ, ки минтақаи моро бо кишварҳои Аврупо мепайванданд, пеши роҳи мо имкониятҳои бузург мекушоянд.

Барои ҳамоҳангсозии кор дар ин самтҳо мувофиқ мешуморем, ки Шӯро оид ба рушди инфрасохтор дар сатҳи муовинони сарвазирони кишварҳои мо таъсис дода шавад.

Чорум, шукуфоӣ ва беҳбудии минтақаи мо мустақиман ба талошҳои мо ҷиҳати таъмини амнияти минтақавӣ ва субот вобаста мебошад.

Боварӣ дорам, ки ҳуҷҷатҳои имрӯз қабулшаванда — Консепсияи амният ва суботи минтақавӣ, инчунин Феҳристи хатарҳо ва таҳдидҳо — самаранокии ҳамкории моро дар ин соҳа ба таври назаррас баланд мебардоранд.

Вазъ дар Афғонистон, ки он бевосита ба амният ва рушди устувори тамоми минтақа таъсир мерасонад, сазовори таваҷҷуҳи махсус аст.

Мо боварӣ дорем, ки ҳамгироии Афғонистон ба лоиҳаҳои инфрасохторӣ, энергетикӣ ва нақлиётии мо бояд ҷузъи ҷудонашавандаи сиёсати умумии минтақавӣ бошад.

Аз фурсат истифода бурда, барои дастгирии шумо нисбат ба “Форуми сулҳи Фарғона”, ки чанде пеш баргузор шуд, миннатдории хос баён мекунам. Мо ҷонибдори он ҳастем, ки ин минбари коршиносӣ, ки ба муоширати зич ва таҳкими эътимоди мутақобила дар минтақа мусоидат мекунад, ба Форуми байналмилалии мунтазам табдил ёбад.

Панҷум, масъалаҳои экология, иқлим ва камбуди захираҳои об бояд дар маркази таваҷҷуҳи мо боқӣ монанд.

Дар ҳошияи Форуми иқлимии нахустини Самарқанд Консепсияи рушди «сабз» барои Осиёи Марказӣ пешниҳод шуд. Дар қабули ин ҳуҷҷат ба дастгирии шумо умед дорем.

Бо дарназардошти афзоиши камбуди об дар минтақа ва оқибатҳои манфии он барои рушди устувор, пешниҳод мекунем, ки солҳои 2026–2036 Даҳсолаи ҷунбишҳои амалӣ оид ба истифодаи оқилонаи об дар Осиёи Марказӣ эълон карда шаванд.

Мо ҷалби фаъолонаи Афғонистони ҳамсояро ба муколамаи минтақавӣ оид ба истифодаи муштараки захираҳои об дар ҳавзаи Амударё муҳим мешуморем.

Идоракунии самараноки захираҳои об бидуни сармоягузорӣ ба омодакунии касбии кормандони дахлдор ғайриимкон аст.

Бо ин мақсад ният дорем, ки дар пойгоҳи Донишгоҳи муҳандисони обёрӣ ва механизатсияи кишоварзии Тошканд Маркази минтақавии малакаҳо дар соҳаи хоҷагии об таъсис диҳем.

Тавре маълум аст, соли оянда ба нақша гирифтаем дар кишварамон Форуми ҷаҳонии сарфаи об баргузор кунем. Ба дастгирӣ ва иштироки фаъоли шумо умедворем.

Ҳозирини муҳтарами саммит!

Тавсеаи ҳамкории фарҳангӣ ва гуманитарӣ ҷавобгӯи ормонҳо ва талошҳои умумии халқҳои бародари мост.

Минтақаи мо дар тӯли ҳазорсолаҳо яке аз марказҳои тамаддуни ҷаҳонӣ, маҳалли зуҳури ғояҳои бузург, ғанисозии мутақобилаи фарҳангӣ ва маънавӣ буд.

Дирӯз мо бо шумо ба Маркази тамаддуни Исломӣ ташриф овардем. Ин як майдони беназирест барои тавлиди донишҳои илмӣ ва андешаҳо, гузаронидани таҳқиқот, ҳамчунин тарғиби мероси умумии фарҳангию таърихии мо.

Умедворем, ки Марказ макони ҷалби ҷавонони мо гардида, барои маърифати илмӣ ва маънавии онҳо саҳми муҳим хоҳад гузошт.

Рӯзи гузашта дар Тошканд Конгресси байналмилалии якум оид ба масъалаҳои мероси маънавӣ ва маърифат баргузор гардид. Бар ин ақидаем, ки чунин мулоқотҳо бояд ба таври мунтазам баргузор шаванд. Пешниҳод мекунем, ки Конгресс ҳар сол дар кишваре, ки дар формати мо раисӣ мекунад, баргузор гардад.

Дар ин замина, ба дастгирии шумо нисбат ба ташаббуси Ӯзбекистон оид ба қабули Қатъномаи махсуси Маҷмааи генералии СММ, ки ба саҳми олимон ва мутафаккирони барҷастаи минтақаи мо дар рушди маърифати ҷаҳонӣ бахшида шудааст, умед дорем.

Мо ҳамчунин ҷонибдори таъсиси Фонди таҳқиқоти илмӣ ҳастем. Ин ба маблағгузории лоиҳаҳои илмии байнидавлатӣ, ҳавасмандсозии ҷомеаи академӣ, таҳкими иқтидори зеҳнии минтақа ва густариши имкониятҳои мо дар ҷорӣ намудани технологияҳои зеҳни сунъӣ барои ҳалли вазифаҳои авлавияти иҷтимоию иқтисодӣ мусоидат хоҳад кард.

Дӯстони азиз!

Дар ҳуҷҷатҳои имрӯз қабулшаванда ва ташаббусҳои пешбаришуда ҳадафи умумии мо — бунёди Осиёи Марказии устувор, амн ва шукуфон — инъикос ёфтааст.

Мехоҳам махсус таъкид кунам — қувваи мо дар ваҳдат аст, роҳи муваффақияти мо — дар дӯстӣ ва ҳамкорӣ.

Маҳз бо иттиҳод, бо такя ба эҳтироми мутақобила, ҳамбастагӣ ва диди стратегӣ мо метавонем ба ҳадафҳои наҷиби худ бирасем.

Ҳамкорони муҳтарам!

Барои суханрониҳои имрӯзатон, ки дар рӯҳияи рӯшод ва ҳамкории созанда садо доданд, барои ғояҳои бунёдкорона ва нақшаҳои мушаххаси амал  миннатдории самимии худро изҳор мекунам.

Аз фурсат истифода бурда, барои суханони гарму самимӣ ба унвони Ӯзбекистон ва мардуми мо, нисбат ба ислоҳоти дар кишвари мо идомаёбанда ва раёсати мо изҳори сипос менамоям.

Бешубҳа, амалӣ гардидани пешниҳоди ҳамаи шумо ба таҳкими дӯстӣ, эътимоди мутақобила ва ҳамкории ҳамаҷониба дар Осиёи Марказӣ саҳми шоиста хоҳад гузошт.

Дӯстони азиз!

Бо истифода аз ин фурсат, Президенти Туркманистон, муҳтарам Сердар Гурбангуллиевич Бердимуҳамедовро бо қабули раёсати Мулоқоти машваратии сарони давлатҳо дар соли 2026, ки дар формати нав — «Осиёи Марказӣ ва Озарбойҷон» — баргузор мешавад, сидқан табрик мегӯям.

Мо омодаем, ки талошҳои Туркманистонро дар давраи раёсаташ ҳамаҷониба дастгирӣ намуда, ба ӯ дар ин роҳ муваффақиятҳои бузург таманно дорем.