21 ноябр Президент Шавкат Мирзиёев бо муаррифии пешниҳодҳо, ки ба ислоҳи соҳаҳои моликияти зеҳнӣ, кори бойгонӣ ва таҳсилоти ҳуқуқӣ нигаронида шудаанд, шинос шуд.

Пешниҳодҳо оид ба рушди соҳаи моликияти зеҳнӣ, кори бойгонӣ ва таҳсилоти ҳуқуқӣ муаррифӣ шуданд

21 ноябр Президент Шавкат Мирзиёев бо муаррифии пешниҳодҳо, ки ба ислоҳи соҳаҳои моликияти зеҳнӣ, кори бойгонӣ ва таҳсилоти ҳуқуқӣ нигаронида шудаанд, шинос шуд.

Солҳои охир дар соҳаи моликияти зеҳнӣ корҳои густурда амалӣ мегарданд. Дар ин самт 51 санади меъёриву ҳуқуқӣ қабул гардида, Ӯзбекистон ба 8 созишномаи байналмилалӣ ҳамроҳ шуд. Ҳифзи моликияти зеҳнӣ пурзӯр гардида, барои ҳуқуқвайронкуниҳо дар ин самт ҷазои маъмурӣ шадидтар карда шуд ва ҷавобгарии ҷиноятӣ муайян гардид. Дар гумрук тартибу таомули “ex officio” ҷорӣ гардида, низоми нобудсозии молҳои контрафакт роҳандозӣ шуд, ҳамасола моҳонаи «Моҳи бидуни контрафакт» гузаронида мешавад.

Шумори объектҳои моликияти зеҳнӣ аз 102 ҳазор афзуда, ҳифзи онҳо ҳам барои брендҳои маҳаллӣ дар хориҷа ва ҳам барои брендҳои хориҷӣ дар бозори Ӯзбекистон густариш ёфтааст. 23 нишондоди ҷуғрофии миллӣ, аз қабили нони Самарқанд, кордҳои Чуст ва адраси Марғилон ба қайд гирифта шудаанд.

Дар натиҷаи ин чорабиниҳо, мамлакатамон дар Индекси глобалии инноватсия 14 зина боло рафта, ба ҷойи 79-ум баромад.

Дар тақдимот нақшаҳои рушди минбаъдаи соҳа баррасӣ шуданд. Аз ҷумла, дар ҳамкорӣ бо Созмони ҷаҳонии моликияти зеҳнӣ таҳияи Стратегияи миллии рушди соҳаи моликияти зеҳнӣ дар назар аст.

Тибқи нақша, тартиби ворид кардани тағйирот ба патент ва шаҳодатномаҳо содда карда мешавад, 5 хидмати композит ва 4 хидмати проактив роҳандозӣ мегардад.

Инчунин тартибе ҷорӣ мегардад, ки вазъи истифодаи моликияти зеҳнӣ дар рейтинги устувории субъектҳои соҳибкорӣ ба назар гирифта мешавад.

Дар тамоми муассисаҳои таълими олӣ ва илмиву тадқиқотӣ ифтитоҳи марказҳои кумакрасонӣ барои патентсозӣ, ворид ба истеҳсол кардан ва тиҷоратӣ намудани ихтироот, нахуст дар Донишгоҳи миллӣ, сипас дар 4 донишгоҳи дигар таъсиси ихтисоси «Идораи объектҳои моликияти зеҳнӣ» дар назар аст.

Пешниҳод гардид, ки бо мақсади ҳавасмандсозии эҷодкорон ва мутахассисон, ҳар сол аз рӯйи 5 номинатсия озмуни «Беҳтарин объектҳои моликияти зеҳнӣ» гузаронида шавад. Таъсиси нишони сарисинагии махсуси «Барои саҳм дар рушди соҳаи моликияти зеҳнӣ» ва дар 26 апрел — Рӯзи ҷаҳонии моликияти зеҳнӣ супоридани он муайян гардид.

Аҳамияти таҳкими низоми нишондодҳои ҷуғрофии миллӣ баён гардид. Зарурати аз рӯйхат гузаронидани тақрибан 70 нишондоди нави ҷуғрофӣ ва афзун намудани арзиш ва иқтидори содиротии маҳсулоти миллӣ тавассути пайвастан ба низоми Лиссабон таъкид карда шуд.

Зимни муҳокимаи масъалаҳо оиди таҷдиди кори архив зикр гардид, ки ҳоло дар бойгониҳои кишвар 16 миллион бастаи ҳуҷҷат, аз ҷумла 1,3 миллион ҳуҷҷати дорои арзиши вижа ва нодир нигоҳдорӣ мешавад. Ҳуҷҷатҳои Девони Қушбегии амири Бухоро ва Девонхонаи Хонигарии Хива ба феҳристи «Хотираи ҷаҳонӣ»-и ЮНЕСКО шомил шудаанд.

Бо вуҷуди ин, суръати рақамигардонии ҳуҷҷатҳо солона ҳамагӣ 2 фоизро ташкил медиҳад. Зарурати то соли 2030 то 60 дарсад расонидани сатҳи рақамигардонии фонди бойгонӣ, пурра рақамӣ кардани ҳуҷҷатҳои дорои арзиши махсус ва нодир қайд гардид.

Барои ин ҳамгироии низомҳои иттилоотии соҳа бо Системаи ягонаи иттилоотии бойгонии миллӣ, баҳисобгирии ҳуҷҷатҳо тавассути технологияи муайянкунии басомади радиоӣ (RFID) ва ҷорӣ кардани низоми пайгирии онлайн, роҳандозии технологияҳои зеҳни сунъӣ дар равандҳои тасниф ва шинохти ҳуҷҷатҳо ба нақша гирифта шудааст. Вазифаҳои бойгониҳои шаҳриву ноҳиявӣ ба садоратҳои минтақавии бойгонӣ гузаронида мешаванд.

Пешниҳоди роҳандозии низоми иттилоотии «Шаҷара» ба миён гузошта шуд. Хидмати нав ба корбарон имкон медиҳад, ки шаҷараи худро тартиб диҳанд, маълумотро дар бораи таваллуд, издивоҷ ва фавт пайдо намоянд, инчунин дар асоси маълумоти генетикӣ хешовандони дури худро ҷустуҷӯ кунанд.

Масъалаҳои ислоҳи минбаъдаи таълим ва фанни ҳуқуқӣ низ баррасӣ шуданд. Дар Донишгоҳи давлатии ҳуқуқи Тошканд ҷорӣ кардани таълими клиникӣ ва дуалӣ дар назар аст. Ҳиссаи дарсҳои амалии донишҷӯён ба 50 фоиз расонида мешавад, дар самтҳои ҳуқуқи шаҳрвандӣ, ҷиноятӣ ва тиҷоратӣ клиникаҳои юридикӣ ташкил карда мешаванд. Бо назардошти талаботи ҳуқуқи муосир, самтҳои нави таълимии «Ҳуқуқи рақамӣ», «Ҳуқуқ ва идоракунии корпоративӣ» таъсис меёбанд.

Ҳамзамон, дар асоси занҷираи «таҳсилот – тадқиқот – амалиёт» таҷдиди сохтори ташкилии факултетҳо, тадриҷан ба шуъбаҳо табдил додани кафедраҳо, таъсиси Шӯрои профессорони донишгоҳ пешниҳод гардид.

Дар тақдимот ба бартараф кардани холигиҳои қонунгузорӣ ва коҳиши сарбории танзимкунанда диққати махсус дода шуд.

Дар доираи ин чорабиниҳо бекор кардани қариб 800 санади меъёрие, ки аҳамият ва зарурати худро гум кардаанд, бознигарии 77 санади дигар, инчунин тавассути ихтисори беш аз 15 талаботи зиёдатии марбут ба фаъолияти соҳибкорӣ осон кардани шароити пешбурди тиҷорат ба нақша гирифта шудааст. Тавассути арзёбии самаранокии қонунҳо низоъҳои меъёрӣ ва холигиҳои ҳуқуқӣ пайваста бартараф карда мешаванд.

Президент зарурати татбиқи самараноки ташаббусҳои пешниҳодшуда ва боз ҳам беҳтар намудани натиҷабахшӣ, инчунин фароҳам овардани шароити мусоид барои аҳолӣ ва соҳибкорон дар соҳаҳои баррасишударо таъкид намуд.