Дар солҳои охир тамоми механизми назорати замин мувофиқи талаботи замон навсозӣ шудааст. Дар натиҷа, системаи иттилотии «E-Yer nazorat» ба кор андохта шуд, ки на танҳо як воситаи назорат, балки як платформаи пуриқтидори рақамӣ буда, волоияти қонунро таъмин мекунад.
Сохтор бо системаҳои иттилоотии ба монанди «E-mamuriy ish», «E-XSUD», «Adolat», «UzKad», «My.mehnat», «Soliq.uz», «Space Gov Monitoring»,«Personal malumotlar», «ONE ID», «Gibrid pochta» муттаҳид шудааст. Ин раванди мубодилаи электронии маълумот байни шуъбаҳоро суръат бахшид ва таъсири омили инсониро коҳиш дод. Барномаи махсуси мобилӣ ба нозирон имкон дод, ки қонуншиканиҳоро дар ҷойи худ сабт кунанд.
Дар нишасти матбуотие, ки дар Маркази матбуоти миллӣ бо иштироки намояндагони Агентии кадастр ва васоити ахбори оммавӣ доир гардид, масъулони агентӣ оиди «Корҳое, ки дар соҳаи арзёбии оммавии амволи ғайриманқул ва назорати замин ва кадастр» анҷом дода шудаанд, ба таври муфассал гузориш доданд.
Тавре роҳбари шуъбаи назорати замини Агентии кадастр Ӯткир Сафаров таъкид кард, дар тӯли 10 моҳи аввали соли ҷорӣ 52 619 ҳолати худсарона ишғол намудани 4 400,6 гектар замин ошкоргардидааст. Аз ин шумора 37174 ҳолати қонуншикании ошкоршуда ба таври ихтиёрӣ бартараф карда шуд.
Дар самти арзёбии оммавии амволи ғайриманқул 5 марти соли ҷорӣ Фармони Президент «Дар бораи ҷорӣ намудани низоми арзёбии амволи ғайриманқул» қабул карда шуд. Ин фармон қадами муҳим дар ташаккули низоми арзёбии одилона ва шаффоф буд, ки ба арзиши бозории объектҳои амволи ғайриманқул наздик аст.
Дар доираи татбиқи фармон, дар назди Агентии кадастр Маркази миллии арзёбии оммавии амволи ғайриманқул таъсис дода шуд. Арзёбии оммавӣ марҳила ба марҳила дар минтақаҳо анҷом дода мешавад: солҳои 2025-2026 дар шаҳри Тошканд ҳамчун таҷриба, солҳои 2026-2027 дар шаҳри Нуқус ва маркази вилоятҳо, аз соли 2027 дар ҳамаи минтақаҳои боқимонда.
Инчунин дар чорабинӣ қайд карда шуд, ки арзёбии оммавӣ, ки аз ҷониби зиёда аз 140 кишвар истифода мешавад, раванди гурӯҳбандии амвол бо хусусиятҳои монанд ва муайян кардани арзиши тақрибии бозории онҳо дар асоси арзиши як метри мураббаъ мебошад.
Раванди арзёбӣ чӣ гуна анҷом дода мешавад? Маълумоти зарурӣ ва таҳлили бозор ҷамъоварӣ карда мешавад. Ҳудудҳо ба минтақаҳои нарх тақсим карда мешаванд. Коэффисентҳои омилҳои ташаккулдиҳандаи нарх, арзиши бозории объектҳо муайян ва натиҷаҳо тасдиқ карда мешаванд. Маълумот дар вебсайти расмии агентӣ нашр мегардад. Соҳибон метавонанд бо ворид кардани рақами кадастрӣ бо арзиши объектҳои худ шинос шаванд.
Арзёбии оммавӣ тафовутҳои шадидро дар арзиши амволи ғайриманқул бартараф мекунад ва арзиши ягонаро ташкил медиҳад. Ҳолатҳои афзоиши сунъӣ ва ё пастшавии нархҳоро кам карда, барои одилона муайян кардани арзиши гарав мусоидат мекунад. Раванди ҷуброни амволро барои эҳтиёҷоти давлатӣ мусодира мекунад ва маълумоти боэътимодро дар бораи ҷолибияти сармоягузории қаламравҳо пешниҳод мекунад.
Аз ин рӯ, дар ҷараёни ислоҳот дар мамлакатамон танзими бозори амволи ғайриманқул ва таъмини шаффофияти он яке аз самтҳои муҳим боқӣ мемонад.
М. Мамаҷонова,
хабарнигори «Овози тоҷик».
