Дил (қалби инсон) чун муҳаррикест, ки ҳамаи узвҳоро ба ҳаракат медарорад. Таври маълум, агар кас гирифтори бемории қалб бошад, он гоҳ дигар узвҳо низ номунтазам кор мекунанд.

Аз ин рӯ эҳтиёт кардани қалб хеле зарур ва ҳатмист. Вобаста ба ҳамин мавзӯъ доктори қалбшинос Маҳмуд Сафаров ба бемороне, ки гирифтори ин ё он бемории қалб ҳастанд, чанд маслиҳат медиҳад, ки онро дар зер меорем.
Қабл аз ҳама, онҳое ки гирифтори бемории номунтазам кор кардани дил (аритмея) ҳастанд, бояд сахт ба реҷаи хӯрок риоя намуда, аз баъзе намуди хӯроку нушокӣ парҳез кунанд. Онҳо аз истифодаи алкоголӣ ва кашидани сигор бояд пурра даст кашанд. Ҳамчунин, хурдани зардолу ва ғӯлинг, инчунин нӯшидани соки он ва мураббои зардолу бояд даст кашид. Нӯшидани қаҳва, қанд, крахмал ва маҳсулоти ширӣ тавсия дода намешавад.
Бояд чои аз гули бунафша омодашударо, ки ба он ҳамчунин барги "зуф"  ҳамроҳ карда, аз болояш 1 стакан оби ҷӯш андозанд  ва дар як рӯз 3-4  маротиба нӯшанд.
Дар ҳолати номунтазамии мерселӣ ва тахикардия як қошуқча алафи коснӣ, гули лендули ва дӯлонаю 2 қошуқ алафи лютикро ҳамроҳ карда, аз қаҳвамайдакунак мегузаронанд. Минбаъд, бо як литр об ҳамагӣ 30 сония меҷӯшонанд ва 3 соат нигоҳ медоранд. Онро дар давоми рӯз 7 маротиба ду қошуқӣ менушанд.
Агар фишори хун паст бошад, бояд ваннаи равғани розмарин ва аира (шамшергиёҳ) омода кард. Ба он чанд қатра (набояд аз 15 қатра зиёд бошад) қаймоқ (сметанаро) ба он аралаш кард. Бояд ҳарорати об 350 дараҷа ва  вақти қабули ванна 20 дақиқаро дар бар гирад.
Онҳое, ки гирифтори тахикардия (тез задани дил) ва фишорбаландӣ (гипертония) мебошанд, бояд 1 қошуқ гули календулия, барги мелисса (наъно), 2 қошуқ пудина, ва 0,5 қошуқ хучро якҷоя карда, қаҳвамайдакунак гузаронида, аз он 2 қошуқ гиранд ва ба болояш 1 литр оби ҷӯш резанд. Минбаъд онро танҳо сония ҷӯшонанд ва 1 соат нигоҳ доранд. Онро нимстаканӣ дар як рӯз се маротиба нӯшанд.
Фишори баланд ва паст
Дар ҳолати фишорбаландӣ:
а) Тути заминӣ, меваи клина, клюкваро бо ҳиссаҳои баробар бо шакар якҷоя карда, як қошуқӣ 3 бор дар як рӯз нӯшед.
б) Зверобой, хуч, полевой хвошро дар ҳаҷми баробар гирифта, якҷо мекунед ва онро ҳамчун чой бо соки клюква ва мувофиқи бардошти  табъ бо асал ва ё шакар менӯшед.
в) Дӯлонаи сурх, чиҳил донаи онро бояд дар як рӯз истеъмол кард. Ҳамчунин метавон  100 гр. Дӯлонаи донааш тоза кардашударо шабона  ба ду стакан об андохта, субҳ онро  20-30 дақиқа ҷӯшонд ва баъдан 1\2 стаканӣ дар давоми рӯз пеш аз хӯрок нӯшид.
г) Соки алафи говҷӯш (брусника)-ро бо хурмо якҷоя карда, ба он камтар асал ҳамороҳ мекунед ва аз он дар вақти хӯрок як қошуқчагӣ менӯшед.
д) Тухми кабудиро як қошуқӣ аз ду як ҳисса карда, пеш аз хӯрок бо об нӯшед.
е) Истеъмоли намакро кам кунед.
Дар ҳолати паст будани фирош:
а) Ҳар рӯз як стаканӣ афшураи анор нӯшед
б) Ҳамарӯза 150-200 гр. обҷӯши лаблабуро хуред. Мӯҳлати табобат 2-3 ҳафта. Ҳамчунин, метавонед афшураи лаблабуро бо асал якҷо карда, (1:1) дар давоми рӯз  4-5 қошуқча аз он нӯшед.
в) Як қошуқ  мармарак (шалфей)-ро ба як стакан оби ҷӯшида андохта, онро дар давоми 20 дақиқа сард кунед.  Минбаъд дар давоми рӯз аз он пас аз ҳар ду соат нӯшед.
г) Ба як стакан як қошуқча розмарини ваҳшӣ (богулники ботлоқӣ) андохта, онро даҳ дақиқа ҷӯшонед ва пас аз хунук шудан аз 3\2 ҳиссаи як стаканро 20 дақиқа қабл аз хурок нӯшед.
Аз атеросклероз:
5 дона лимонро бо 5 дона сир (чеснок) — тозакардашуда аз гӯштқимакунак гузаронида, бо ним кило асал якҷо кунед ва ҳар саҳар аз он як қошуқи десертӣ истеъмол намоед.
Даво барои умрдарозӣ:
Аз гули бобуна, чойкаҳак, тисячалетник, бессмертник, берёзовие почки, ҳар кадоме 100 граммӣ якҷоя куфта майда кунед. Баъд аз ин, бегоҳирӯзӣ аз он як қошуқ гирифта, ба термос андозед ва аз болояш як литр оби ҷӯш резед. Онро 20 дақиқа таҳшин кунед. Шабона ба як қошуқ асал ҳамроҳ карда нӯшед Субҳ онро гарм карда, боз як қошуқ асал ҳамроҳ кунед ва 15-20 дақиқа пеш аз хӯрок нӯшед. То замоне, ки  он тамом нашавад, ин корро идома диҳед.
Барои пешгирӣ аз инфаркт ва инсулт.
* Ҳар рӯз як дуто себ хуред
* Шоколад хуред, ки он гардиши хунро  ба эътидол меорад
* Барои он, ки  қалбатонро аз таъсири экологӣ ҳифз намоед, ҳар рӯз ду се дона афлесун хуред. Ҳамчунин, мандарин ва грейнпфрутҳо барои паст кардани фишори хун ва холестерин кумак расонида, дилро аз инфаркт ҳифозат менамоянд.
* Соатро дар дасти чап набандед. Зеро он рагҳои хунгардро пахш намуда, монеи бемалол ворид шудани хун ба дил мегарданд. Ин асосан ба мардҳо дахл дорад. Соататонро ба дасти рост бандед ва бо ин роҳ дилатонро эҳтиёт кунед.
* Ба хуроки худ якчанд барги чои хушки кабудро майда карда андозед. Бо ҳамин роҳ шумо ҳолати рагҳои хунгузарро беҳтар менамоед.
* Шумо метавнед бо роҳи ҳар замон истеъмол намудани пучоқи лимон дили  сустшудаи худро ба танзим дароред.

 Манбаъ: М-DAV.tj