Имрӯзҳо тасаввур кардани ҳаёти мо бе Интернет ва технологияҳои муосир қариб ғайриимкон аст.

Хусусан дар солҳои охир, технологияҳои зеҳни сунъӣ (ЗС) ба ҳама ҷанбаҳои ҷомеа амиқ ворид шудаанд. Дар бисёр соҳаҳо, ба монанди ВАО, маркетинг, тиб, маориф, ЗС меҳнати инсонро осон мекунад ва вақт ва пулро сарфа мекунад. Аммо, мисли ҳама гуна рушди технологӣ, зеҳни сунъӣ на танҳо қулай, балки хатарҳои муайян ва мушкилоти ахлоқиро низ ба миён меорад.
Яке аз бузургтарин дастовардҳои зеҳни сунъӣ беҳтар кардани сифати хизматрасонӣ тавассути кам кардани омили инсонӣ мебошад. Масалан, дар соҳаи тиб, барномаҳои асоси ЗС имкон медиҳанд, ки бемориҳо барвақт муайян карда шаванд, таҳлили зуд ва дақиқ анҷом дода шавад. Мушкилоти соатҳо дар навбат истодан дар беморхонаҳо тадриҷан кам мешавад ва беморон метавонанд аз фосилаи дур маслиҳат гиранд. Дар низоми бонкӣ ва молиявӣ, зеҳни сунъӣ дар ошкор кардани қаллобӣ ва автоматикунонии ҳисобҳо нақши муҳим мебозад.
Муболиға нест, ки ЗС дар соҳаи маркетинг ва брендинг инқилоби воқеӣ кардааст. Агар қаблан барои оғоз кардани тиҷорат маблағи зиёд, модели касбӣ, студияи таблиғотӣ ва як гурӯҳи эҷодӣ барои таҳия ва таблиғи он ба мардум лозим буд, имрӯз имкон дорад, ки видеоҳои таблиғотӣ, мундариҷаи визуалӣ ва ҳатто моделҳои виртуалӣ бо ёрии зеҳни сунъӣ эҷод карда шаванд. Ин барои тиҷорати хурд ва стартапҳо имкониятҳои бузургеро боз кард.
Аммо, дар баробари мусоиднокии он, ҳолатҳои истифодаи нодуруст ва бадқасдона аз зеҳни сунъӣ низ  бештар ба назар мерасанд. Аз ҷумла, мавридҳои ба даст овардани даромади бардурӯғ ва фиреб додани одамон тавассути "моделҳои инстаграм", ки аз ҷониби зеҳни сунъӣ дар шабакаҳои иҷтимоӣ сохта шудаанд, вуҷуд доранд. Ҳатто хатарноктар истифодаи тасвирҳои воқеии одамон бе розигии онҳо барои эҷоди видеоҳо ва аксҳои қалбакӣ, беадабона ё тӯҳматкунанда бо истифода аз зеҳни сунъӣ мебошад, ки ба таҳдиди ҷиддӣ барои ҷомеа табдил меёбад.
Ба гуфтаи директори Instagram Адам Моссери, дар ояндаи наздик, ба шарофати зеҳни сунъӣ, корбарон дигар наметавонанд аксҳо ва видеоҳоро ҳамчун далели рӯйдодҳо баррасӣ кунанд.
Моссери инро дар мусоҳиба бо The Verge гуфт ва қайд кард, ки сифати тасвирҳо ва видеоҳое, ки аз ҷониби зеҳни сунъӣ сохта шудаанд, афзоиш ёфтааст. Ба гуфтаи ӯ, алгоритмҳои муосир аллакай қодиранд мундариҷаеро эҷод кунанд, ки аз аксҳои воқеӣ фарқ карда намешавад.
Бар асоси ин, мо метавонем бигӯем, ки видеоҳо ва тасвирҳое, ки бо истифода аз зеҳни сунъӣ сохта шудаанд, он қадар воқеӣ ба назар мерасанд, ки корбари оддӣ наметавонад фарқ кунад, ки онҳо воқеӣ ё сунъӣ ҳастанд. Ин метавонад ба шаъну шараф, обрӯ ва ҳолати равонии шахс зарари ҷиддӣ расонад. Ин як ҳақиқати ғамангез аст, ки ҳолатҳои таҳдид, фишор ва паҳн кардани маълумоти бардурӯғ маҳз дар маркази ин технологияҳо афзоиш меёбанд.
Аз ин рӯ, ҷорӣ кардани аломати махсус ё муайянкунӣ ба видеоҳо, тасвирҳо ва дигар маҳсулоти медиавӣ, ки тавассути зеҳни сунъӣ сохта шудаанд, имрӯз ба як ниёзи фаврӣ табдил меёбад. Бо чунин аломатгузорӣ, корбар метавонад дарк кунад, ки мундариҷа сунъӣ сохта шудааст ва аз баровардани хулосаҳои нодуруст пешгирӣ мекунад. Дар акси ҳол, қулайиҳои технологӣ метавонанд ба омиле табдил ёбанд, ки ҳаёти инсонро зери хатар гузоранд.
Хулоса, мо метавонем бигӯем, ки зеҳни сунъӣ на танҳо як дастоварди технологӣ, балки абзорест, ки масъулияти бузургро талаб мекунад. Гарчанде ки он ба рушди ҷомеа дар тиб, иқтисод, маркетинг ва дигар соҳаҳо хизмат мекунад, вақте ки бе назорат ва бе меъёрҳои ахлоқӣ истифода мешавад, он метавонад ба озодии инфиродӣ ва маънавият зарари ҷиддӣ расонад. Аз ин рӯ, танзими мундариҷаи эҷодшуда тавассути зеҳни сунъӣ, махсусан қайд кардани он ва ҳифзи ҳуқуқии розигии инфиродӣ муҳим аст. Танҳо бо ин роҳ истифодаи оқилонаи имконоти зеҳни сунъӣ ва коҳиш додани оқибатҳои манфии он имконпазир мегардад.

Дилдора ДОСМАТОВА, ӮзА