Дар шабакаҳои иҷтимоӣ хабарҳо оид ба зиёд шудани бемории сурхча дар бисёр кишварҳо, бахусус кишварҳои ҳамсояи мо, паҳн мешаванд.

Пас, сурхча чӣ гуна беморӣ аст? Оё маълумоти паҳншуда дуруст аст? Аломатҳо ва мушкилоти сурхча кадомҳоянд ва оё имкон дорад, ки худро аз он муҳофизат кунед?

Барои гирифтани посух ба ин саволҳо, мо бо Дилором Турсунова, доктори илмҳои тиб, мудири шӯъбаи логистикаи ваксина ва иммунопрофилактикаи Кумитаи некӯаҳволии санитарӣ-эпидемиологӣ ва тандурустии ҷамъиятӣ, сӯҳбат кардем.

— Гузоришҳо дар бораи афзоиши бемории сурхча мавҷуданд, ин гузоришҳо то чӣ андоза асосноканд?

— Сурхча як бемории мавсимӣ аст, ки асосан дар фаслҳои тирамоҳу зимистон ба қайд гирифта мешавад. Имрӯз, сурхча дар кишварҳои ҳамсоя афзоиш меёбад ва ҳолатҳои сурхча дар байни одамони эмнашуда ва кӯдаконе, ки ба хориҷа сафар мекунанд, ба қайд гирифта мешаванд.

— Сурхча чист?

— Сурхча як бемории сироятии шадиди вирусӣ бо сатҳи баланди интиқол ва ҷараёни шадид аст ва яке аз сабабҳои маъмултарини фавти кӯдакон аз мушкилоти беморӣ дар саросари ҷаҳон мебошад.

— Он асосан дар кадом гурӯҳҳои синну солӣ рух медиҳад?

— Сурхча дар одамони эмнашуда ва кӯдакон бо сабабҳои гуногун — муваққатан кӯчонидашуда, бо маҳдудиятҳои тиббӣ ва онҳое, ки аз эмгузаронӣ саркашӣ мекунанд, рух медиҳад.

— Аломатҳои беморӣ кадомҳоянд?

— Аломати аввалини беморӣ баланд шудани ҳарорати бадан аст — беморӣ дар рӯзи даҳум пас аз сироятёбӣ пайдо мешавад, 1-7 рӯз давом мекунад ва бо нишонаҳои зерин ҳамроҳ мешавад:

• бандшавии бинӣ;

• сурхии чашм (конъюнктивит);

• доғҳои хурди сафед дар луобпардаҳои даҳон пайдо мешаванд;

• заъф;

• сулфа;

Дар рӯзи 3-4 пас аз баланд шудани ҳарорати бадан, доғ дар тамоми бадан, аввал дар рӯй ва гардани боло пайдо мешавад. Дар давоми се рӯз, доғ ба қисмҳои поёнии бадан, аз ҷумла дастҳо ва пойҳо паҳн мешавад. Доғҳо панҷ то шаш рӯз давом мекунанд. Пас аз рӯзи 5-ум, пигментатсия - доғҳо - дар пӯст боқӣ мемонанд. Сурхча одатан дар кӯдакон ва калонсолон шадид аст.

— Мушкилот чистанд?

— Вақте ки кӯдакони то 5-сола ва махсусан навзодон эм нашуда ба сурхча гирифтор мешаванд, мушкилоти зерин мушоҳида мешаванд:

• илтиҳоби шуш (пневмония);
• кӯрии шабона;
• энцефалит (илтиҳоби мағзи сар);
• дарунравии шадид;
• илтиҳоби гӯши миёна (отит)

Аз ҳар 20 кӯдаки гирифтори сурхча як нафар паротит мегирад, ки метавонад аз мушкилоти кӯдакони хурдсол ба марг оварда расонад.

Хатари мушкилот дар бемороне, ки ғизои нодуруст мегиранд ё системаи иммунии заиф доранд, баландтар аст. Ин беморӣ инчунин метавонад дар занони ҳомила мушкилоти ҷиддиро ба вуҷуд орад, ки боиси исқоти ҳамл ё таваллуди бармаҳал мегардад.

— Чӣ тавр шумо метавонед худро аз сурхча муҳофизат кунед?

— Ягона роҳи муҳофизат аз сурхча эм кардан аст. Бар асоси тақвими миллии эмгузаронӣ, ҳар як волидайн бояд ба клиникаи маҳалли зисти худ муроҷиат кунад ва фарзанди худро дар синни 1 ва 6-солагӣ бар зидди сурхча эм кунад. Ҳамаи ваксинаҳое, ки дар Ӯзбекистон ҳамчун як қисми барномаи эмгузаронӣ истифода мешаванд, самаранок ва бехатар мебошанд.

Ҳангоми пайдо шудани нишонаҳои беморӣ ҳатман ба духтур ё ёрии таъҷилӣ муроҷиат кардан лозим аст. Бемор бояд ҷудо нигоҳ дошта шавад ва табобат танҳо бо тавсияи духтур гузаронида шавад.

Зулхумор Акбарова