Ин чӣ гуна беморист?
Дар Аргентина бузургтарин эпидемияи хантавирус дар даҳ соли охир ба қайд гирифта шуд. Дар ин бора портали хабарии Infobae бо истинод ба Вазорати тандурустии кишвар хабар додааст.
Ба иттилои манбаъ, дар мавсими эпидемиологии солҳои 2025–2026 аллакай 101 ҳолати гирифторӣ ба ин беморӣ тасдиқ шудааст.
Аввали моҳи май дар киштии сайёҳии MV Hondius, ки дар уқёнуси Атлантик қарор дошт, низ хуруҷи ҷудогонаи хантавирус мушоҳида гардид. Он замон дар дохили киштӣ 149 нафар ҳузур доштанд ва дар ҳафт нафари онҳо беморӣ ташхис шудааст. Се нафар аз беморон фавтидаанд.
Навъи аз ҳама хатарноки вирус, ки метавонад аз одам ба одам гузарад, чанде пеш дар Швейтсария ошкор гардид. Бо вуҷуди ин, мақомоти кишвар мегӯянд, ки хатари паҳншавии беморӣ вуҷуд надорад. Директори генералии Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт Тедрос Гебрейесус низ таъкид кардааст, ки вазъият ҳоло ба оғози пандемияи COVID-19 монанд нест.
Хантавирус чист?
Хантавирус бемории шадиди сироятии вирусӣ мебошад, ки асосан тавассути хояндаҳо ( муш ва каламуш ) ба инсон мегузарад ва метавонад боиси оризаҳои хеле вазнин гардад.
Ин вирус дар организми инсон асосан ду намуди синдроми хатарнокро ба вуҷуд меорад:
Таби геморрагӣ бо синдроми гурда (HFRS) – бештар дар Аврупо ва Осиё вомехӯрад ва метавонад сабаби норасоии гурда ва хунравиҳои дохилӣ гардад.
Синдроми шуши хантавирус (HPS) – бештар дар қитъаи Амрико паҳн шудааст ва боиси ҷамъшавии моеъ дар шуш ва душвории шадиди нафаскашӣ мешавад.
Беморӣ чӣ гуна интиқол меёбад?
Вирус ба инсон бо чанд роҳ сироят мекунад:
Тавассути ҳаво ва чанг: вақте ахлот, пешоб ё оби даҳони хояндаҳои сироятёфта хушк шуда, бо чанг ба ҳаво мебарояд ва инсон онро нафас мекашад. Ин роҳи бештар паҳншаванда аст.
Тавассути тамос : баъд аз даст расондан ба ашёи олуда ва бе шустани даст ба даҳон, бинӣ ё чашм даст задан.
Тавассути ғизо: ҳангоми истеъмоли ғизое, ки аз ҷониби хояндаҳо олуда шудааст.
Тавассути газидан: дар ҳолатҳои нодир, ҳангоми газидани инсон аз ҷониби хояндаи бемор.
Мутахассисон мегӯянд, ки ин беморӣ одатан аз як шахс ба шахси дигар намегузарад.
Аломатҳои ин беморӣ кадомҳоянд?
Нишонаҳои аввалини беморӣ ба зуком хеле монанданд: баланд шудани ҳарорати бадан ва ларза, дарди мушакҳо, махсусан дар миён, рон ва китф, дарди сар ва чарх задани сар, дилбеҳузурӣ ва қайкунӣ.
Бар зидди хантавирус то имрӯз на ваксина ва на доруи махсуси зиддивирусӣ вуҷуд дорад. Ташхис тавассути таҳлили хун гузошта мешавад.
Муолиҷа танҳо дар шароити беморхона сурат мегирад ва асосан ба сабук кардани нишонаҳо ва дастгирии организм равона шудааст. Дар ҳолатҳои вазнин метавон аз дастгоҳҳои нафасдиҳии сунъӣ ё гемодиализ истифода бурд.
Чӣ гуна худро муҳофизат кардан мумкин аст?
Мубориза бо хояндаҳо, яъне андешидани чораҳо барои нест кардани мушҳо ва каламушҳо дар хона, таҳхона ва анборҳо зарур аст.
Пеш аз тоза кардани утоқҳое, ки муддати тӯлонӣ баста буданд (таҳхонаҳо, хонаҳои тобистона ва анборҳо), барои пешгирӣ аз болоравии чанг, онҳоро бо оби хлор пошидан лозим аст ва албатта, аз респиратор (ниқоб) ва дастпӯшак истифода баред. Инчунин муҳим аст, ки хӯрокро дар зарфҳои пӯшидае, ки хояндаҳо ба онҳо дастрасӣ надоранд, нигоҳ доред. Пас аз кор дар берун ва дар саҳро, шумо бояд дастҳои худро бо собун ва об бодиққат бишӯед.
Агар шумо пас аз тамос бо ҷойҳое, ки хояндаҳо зиндагӣ мекунанд, нишонаҳои дар боло зикршударо эҳсос кунед, шумо бояд фавран ба беморхонаи бемориҳои сироятӣ ё духтур муроҷиат кунед.
