Дар осоишгоҳи саломатии Энергия ҷашни бошукӯҳе ба муносибати 100-солагии бахши гидроэнергетикаи кишвар ва 9-солагии таъсиси ҶСК «Ӯзбекгидроэнерго» баргузор гардид.
Қайд карда шуд, ки таърихи гидроэнергетикаи Ӯзбекистон моҳи майи соли 1926 бо ба кор андохтани аввалин нерӯгоҳи барқи обӣ - НБО-и Бозсу оғоз ёфт.
18 майи соли 2017 марҳилаи нав дар таърихи бахши гидроэнергетикаи кишвар ҳисобида мешавад. Дар ин рӯз бо фармони Президенти Ӯзбекистон «Ӯзбекгидроэнерго» ҳамчун як шабакаи мустақил ва ягона таъсис дода шуд. Қайд карда шуд, ки ин қарор асоси муҳими ҳуқуқӣ барои идоракунии мунтазами бахш, ҷалби васеи сармоягузорӣ, таъсиси иқтидорҳои нав ва рушди манбаъҳои барқароршавандаи энергия буд.
Дар тӯли нӯҳ соли охир дар ин бахш ислоҳоти васеъмиқёс анҷом дода шуданд. Агар то соли 2017 дар кишвар 36 нерӯгоҳи барқи обӣ бо иқтидори умумии 1604 мегаватт фаъолият мекард, то соли 2026 шумораи нерӯгоҳҳои барқи обӣ ба 100 адад мерасад. Иқтидори умумии ин бахш 2402 мегаваттро ташкил медиҳад.
Дар айни замон, дар муддати кӯтоҳ 800 мегаватт иқтидори иловагии энергияи "сабз" ба вуҷуд оварда шудааст. Ин на танҳо барои афзоиши ҳаҷми истеҳсоли нерӯи барқ, балки барои таъмини амнияти энергетикии кишвар низ аҳамияти калон дорад.
Ба ташаккули иқтидори муҳандисии миллӣ дар ин бахш низ таваҷҷӯҳи махсус зоҳир карда мешавад. Имрӯз қисми асосии тарҳрезӣ, сохтмон, насб, озмоиш ва ба кор андохтани нерӯгоҳҳои барқи обӣ аз ҷониби мутахассисони маҳаллӣ анҷом дода мешавад.
Қайд карда мешавад, ки сатҳи маҳаллисозӣ дар бахши гидроэнергетика низ ба сатҳи нав расидааст. Як қатор таҷҳизот ва механизмҳое, ки қаблан аз хориҷа ворид карда мешуданд, ҳоло дар худи кишвар истеҳсол мешаванд.
Аз ҷумла, нерӯгоҳи "Узгидроэлектроэнергетика" ҳамчун ягона корхонае, ки агрегатҳои барқи обӣ истеҳсол мекунад, дар Осиёи Марказӣ фаъолият мекунад. Ин нерӯгоҳ, ки иқтидори истеҳсоли агрегатҳои гидроэнергетикии то 40 мегаваттро дорад, айни замон таҷҳизот ва қисмҳои эҳтиётии заруриро барои "лойиҳаҳои миллӣ" таъмин мекунад.
Дар ин бахш корҳои рақамикунонӣ низ босуръат идома доранд. Бар асоси таҷрибаи пешрафтаи хориҷӣ, "Маркази шароит" ба кор андохта шудааст, ки барои назорати бехатарии иншооти гидротехникӣ равона шудааст.
Ин марказ 6 обанбор ва беш аз 100 нерӯгоҳи калону хурди барқи обии "Ӯзбекгидроэнерго"-ро дар вақти воқеӣ назорат мекунад. Тақрибан 4000 сенсор ва дастгоҳҳои идоракунии дақиқи баланд, ки аз ҷониби ширкати итолиёвии SISGEO истеҳсол шудаанд, насб карда шудаанд.
Дар се соли охир ширкат нишондиҳандаи байналмилалии 79 холро дар рейтинги ESG нигоҳ доштааст. Ин яке аз натиҷаҳои баландтарин дар Осиёи Марказӣ ҳисобида мешавад.
Дар солҳои охир, нишондиҳандаҳои молиявии байналмилалии "Ӯзбекгидроэнерго" низ беҳтар шудаанд. Аз ҷумла, соли 2020, Fitch Ratings бори аввал ба ширкат рейтинги "B+" дод ва то охири соли 2025 рейтинг ба сатҳи устувори "BB+" баланд бардошта шуд.
Ба гуфтаи коршиносон, ин маънои онро дорад, ки устувории молиявӣ, ҷолибияти сармоягузорӣ ва низоми идоракунии корпоративии ширкат дар сатҳи байналмилалӣ эътироф карда мешавад.
Имсол, ин бахш инчунин рушди мусбати иқтисодиро аз сар мегузаронад. Аз ҷумла, то охири соли 2026 афзоиши ҳаҷми истеҳсоли нерӯи барқ ба 7,1 миллиард киловатт-соат ба нақша гирифта шудааст.
Барои кормандоне, ки дар системаи гидроэнергетика кор мекунанд ва оилаҳои онҳо мусобиқаҳои варзишӣ, озмунҳои таомҳои миллӣ, намоишгоҳҳои ҳунарҳои дастӣ, озмунҳои зеҳнӣ ва барномаҳои консертӣ ташкил карда шуданд.
Ташкилкунандагони чорабинӣ мегӯянд, ки ин ид на танҳо барои нишон додани дастовардҳо дар соҳа, балки барои эътирофи заҳмати кормандони энергетикҳо, тақвияти ягонагии даста ва фарҳанги корпоративӣ хизмат мекунад.
