Дар кишвари мо аз 7 то 11 июли соли ҷорӣ нахустин Форуми байналмилалии тамаддуни исломӣ таҳти унвони «Тамаддуни исломӣ: Роҳи сулҳ, таҳаммулпазирӣ ва равшанфикрӣ» баргузор мешавад.

Ин форум яке аз бузургтарин платформаҳои байналмилалӣ унвон гирифтааст, ки тақрибан 300 нафар олимон, мақомоти давлатӣ, вазирон, муфтиён, роҳбарони созмонҳои байналмилалӣ, мутахассисони осорхонаҳо ва китобхонаҳоро аз беш аз 50 кишвари олам муттаҳид намудааст. Гуфта мешавад, иштирокчиён таваҷҷӯҳи асосиро ба мероси илмии тамаддуни исломӣ, мероси дастнависҳо, дипломатияи фарҳангӣ, рақамикунонӣ ва ҳамкории академӣ тамаркуз хоҳанд дод.

 Дар брифинге, ки дар Маркази тамаддуни исломии Ӯзбекистон баргузор шуд, директори он Фирдавс Абдухолиқов дар бораи ҳадафҳо ва вазифаҳои форум, аҳамияти байналмилалии он, иштирокчиён ва барномаи он маълумот дод.  

 -Дар солҳои охир, Ӯзбекистон корҳои васеъеро барои омӯзиш, ҳифз ва таблиғи васеи мероси ғании илмӣ ва маънавии тамаддуни исломӣ анҷом медиҳад. Ин равандҳо аз ташаббусҳои Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон Шавкат Мирзиёев, ки соли 2017 дар иҷлосияи 72-юми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид эълон шуда буданд, такони нав гирифтанд. Роҳбари давлат аз минбари баланди байналмилалӣ суханронӣ карда, таъкид кард, ки моҳияти воқеии ислом дар сулҳ, таҳаммулпазирӣ, илм ва инсондӯстӣ аст ва ҷомеаи ҷаҳониро барои мубориза бо ифротгароӣ ва нодонӣ тавассути маориф даъват кард,-гуфт Ф.Абдухолиқов.

 Вай афзуд, ки имрӯз ин ташаббусҳо аллакай натиҷаҳои амалӣ медиҳанд. Гуфта шуд, ки бо ташаббуси Президент дар кишвар Маркази тамаддуни исломии Ӯзбекистон, Марказҳои байналмилалии тадқиқотии Имом Бухорӣ, Имом Мотуридӣ ва Имом Термизӣ, Мактаби ҳадисшиносӣ ва Маҷмааи илмӣ-таълимии Бурҳониддин Марғинонӣ таъсис дода шуданд. Ин муассисаҳо ҳам дар Ӯзбекистон ва ҳам дар ҷомеаи илмии байналмилалӣ эътироф ёфта, ба бузургтарин марказҳои таълимии Осиёи Марказӣ табдил ёфтаанд.

 Интизор меравад, ки дар тӯли панҷ рӯз, ин форуми бонуфуз дар Тошканд, Самарқанд ва Тирмиз масъалаҳои мубрами таърихи тамаддуни исломӣ, мероси дастнависҳо, осорхонашиносӣ, ҳифзи мероси фарҳангӣ, илми ҳадис, таълимоти исломӣ, калом, бостоншиносӣ ва дипломатияи фарҳангиро таҳти баҳсу баррасӣ қарор медиҳад.

  - Ин форум ҳам барои Ӯзбекистон ва ҳам барои тамоми ҳаёти илмӣ ва таълимии ҷаҳони ислом як чорабинии муҳим хоҳад буд. Мо дар ин ҷо на танҳо барои шунидани гузоришҳо ҷамъ омадаем. Ҳадафи асосӣ фароҳам овардани заминаи мустаҳкам барои таҳқиқоти муштараки оянда, лоиҳаҳои илмӣ ва ҳамкориҳои фарҳангӣ мебошад», - қайд кард Фирдавс Абдухолиқов.

 Дар идома директори Марказ эълом дошт, ки дар он роҳбарони созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ ба монанди ICESCO, IRCICA, TURKSOY ва Академияи Байналмилалии Туркӣ низ ширкат мекунанд.

 Директори генералии ICESCO Салим ал-Малик аз баргузории ин форум дар Ӯзбекистон ситоиш кард ва таъкид намуд, ки аҳамияти он аз як конфронси илмӣ хеле фаротар меравад. Ӯ изҳор дошт, ки ин форум ба як платформаи бузурги байналмилалӣ барои муколамаи илмӣ ва фарҳангӣ табдил хоҳад ёфт, ки моҳияти воқеии тамаддуни исломиро ошкор мекунад ва илм, фарҳанг ва арзишҳои умумибашариро муттаҳид менамояд.

 -Чорабинии мо хеле муҳим аст, зеро он дар доираи конфронсҳои байналмилалӣ бахшида ба мероси мутафаккирони бузург - Имом Бухорӣ, Имом Мотуридӣ ва Бурҳониддин Марғинонӣ баргузор мешавад. Тасодуфӣ нест, ки Маркази тамаддуни исломии Ӯзбекистон мизбонии ин форумро интихоб кардааст. Имрӯз, он яке аз муҳимтарин муассисаҳои таълимӣ буда, ҷомеаи ҷаҳониро бо саҳми барҷастаи тамаддуни исломӣ дар рушди башарият муаррифӣ мекунад ва мероси олимони бузургро дар сатҳи байналмилалӣ таблиғ мекунад,-гуфт Салим ал-Малик.

 Ба гуфтаи ӯ интихоби ин се мутафаккир низ тасодуфӣ нест ва онҳо се рукни асосии тамаддуни исломиро дар бар мегиранд: илми ҳадис, ақидаи исломӣ ва фиқҳи исломӣ.

 -Мехоҳам миннатдории амиқамро ба роҳбарият, ҳукумат ва мардуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон баён кунам. Ин Маркази боҳашамат, ки бо ташаббуси Президент Шавкат Мирзиёев таъсис ёфтааст, имрӯз на танҳо рамзи дурахшони гузаштаи пурифтихор аст. «Ин ба як платформаи байналмилалӣ табдил ёфтааст, ки ба эҷоди оянда мусоидат мекунад ва муколамаи байни тамаддунҳо ва фарҳангҳоро тақвият медиҳад», - қайд кард роҳбари ICESCO.

 Дар брифинг Солеҳ Шоҳсуварӣ, раиси Бунёди мероси исломии Ал-Фурқон роҷеъ ба саҳми назарраси Ӯзбекистон дар рушди тамаддуни ҷаҳонӣ ҳарф зад. Ӯ аз ҷумла қайд кард, ки ин бунёди Лондон солҳои зиёд мероси хаттии исломро таҳқиқ мекунад ва корҳои васеъмиқёси дар Ӯзбекистон анҷомдодашуда таваҷҷӯҳи зиёди ҷомеаи илмии байналмилалиро ба худ ҷалб кардааст.

 -Ман аз боздид аз Ӯзбекистон бениҳоят хурсандам. Ман махсусан ифтихор мекунам, ки имкони дар Маркази тамаддуни исломӣ - чароғи воқеии илм ва маориф буданро дорам. Ман шарафманд ҳастам, ки қисми ташаббусҳое ҳастам, ки ба омӯзиши ҷанбаҳои гуногуни мероси ҷаҳонӣ, бахусус тамаддуни исломӣ ва таърихи ғании мардуми Ӯзбек нигаронида шудаанд,-иброз намуд Солеҳ Шоҳсуварӣ.

 Ба таъкиди мавсуф Ӯзбекистон аз қадим гаҳвораи фарҳанг ва тамаддун буд. Ғояҳое, ки дар ин сарзамин ба вуҷуд омадаанд, ба як миллат ё минтақа маҳдуд нашудаанд. Онҳо мероси тамоми башарият гардиданд. Маҳз аз ҳамин ҷо донишҳои илмӣ, методология, соҳаҳои гуногуни илм ва анъанаҳои таълимӣ паҳн карда шуданд. Саҳми ин сарзамин дар рушди тамаддуни ҷаҳонӣ он қадар бузург аст, ки ёфтани баробар душвор аст.

 -Мавзӯи аслии форум, "Роҳи сулҳ, таҳаммулпазирӣ ва равшанфикрӣ" аст,  ки барои тамоми ҷаҳон имрӯз муҳим мебошад. Инҳо арзишҳое ҳастанд, ки башарият ба онҳо ниёз дорад. Мо роҳи дигаре ҷуз ҳамкорӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва талошҳои муштарак барои беҳтар кардани сайёраи худ надорем. Ман мутмаинам, ки ёфтани платформаи арзандатар барои таблиғи ин ғояҳо дар саросари ҷаҳон аз Ӯзбекистон ва Маркази тамаддуни исломӣ душвор хоҳад буд, - таъкид кард Солеҳ Шоҳсуварӣ.

Дар идома ҳар як иштирокчии хориҷӣ дар брифинг аҳамияти ислоҳоти маориферо, ки дар солҳои охир дар Ӯзбекистон амалӣ шудаанд, қайд карданд. Махсусан таъкид шуд, ки Маркази тамаддуни исломии Ӯзбекистон, ки бо ташаббуси Президент Шавкат Мирзиёев таъсис ёфтааст, ба як платформаи беназири байналмилалӣ барои рушди ҳамкории илмӣ табдил меёбад.

 Гуфта шуд, ки муҳимтар аз ҳама, ин форум танҳо бо андешаронӣ дар бораи гузашта маҳдуд намешавад. Он ба оянда нигаронида шудааст. Ғояҳои муҳокимашуда, қарорҳои қабулшаванда, созишномаҳои имзошуда ва таҳқиқоти муштараки илмӣ барои ҳифзи мероси ғании маънавии тамаддуни исломӣ, интиқоли он ба наслҳои нав ва тақвияти эътимод ва ҳамкорӣ байни халқҳо ва тамаддунҳо хизмат хоҳанд кард. Аз ин ҷиҳат, аввалин Форуми байналмилалии тамаддуни исломӣ, ки дар Тошканд, Самарқанд ва Тирмиз баргузор мешавад, бешубҳа яке аз муҳимтарин чорабиниҳо хоҳанд буд, ки дар ҳаёти илмӣ ва таълимии Ӯзбекистон, ҷаҳони мусалмонон ва ҷомеаи байналмилалии академӣ боби наверо боз мекунанд.

Дарвоқеъ, дар тӯли панҷ рӯз Самарқанд, Тошканд ва Тирмиз ба марказҳои ҷаҳонии илм ва маориф табдил хоҳанд ёфт.

Мирасрор АҲРОРОВ,

мухбири “Овози тоҷик”.