Ин бори аввал аст, ки яке аз бонуфузтарин олимпиадаҳои илмии ҷаҳон дар таърихи Осиёи Марказӣ дар Ӯзбекистон баргузор мешавад.

Аз 10 то 19 июли соли 2026 дар шаҳри Тошканд яке аз бонуфузтарин мусобиқаҳои зеҳнии ҷаҳон байни хонандагони мактаб – 58-умин Олимпиадаи байналмилалии кимиё баргузор мегардад.

Дар олимпиада аз зиёда аз 90 давлат тақрибан 1000 нафар иштирок намуданд. Дар байни онҳо хонандагон, роҳбарони дастаҳо, аъзои кумитаи байналмилалии илмӣ, нозирон ва меҳмонони хориҷӣ буданд.

Дар чаҳорчӯби озмун, дар баробари имтиҳонҳои назариявӣ ва амалӣ, барои ҳайатҳои иштироккунанда барномаҳои махсус ташкил карда шудаанд, ки таърихи кишвар, шаҳрҳои таърихӣ, мероси фарҳангӣ ва имкониятҳои сайёҳии Ӯзбекистонро муаррифӣ мекунанд.

Олимпиадаи байналмилалии кимиё аз соли 1968 ба таври мунтазам баргузор мегардад.

Ҳар сол ҷавонони боистеъдодтарин дар соҳаи кимиё дар ин мусобиқа ширкат намуда, дониши назариявӣ ва маҳорати лаборатории худро мувофиқи стандартҳои байналмилалӣ нишон медиҳанд.

Имрӯз он на танҳо майдони рақобати донишмандон, балки платформаи бонуфузи байналмилалӣ барои рушди ҳамкориҳои илмӣ, таҳкими дӯстии ҷавонони кишварҳои гуногун ва пайвастани олимони оянда мебошад.

Дар солҳои охир бо ташаббуси роҳбари давлат оид ба дастгирии ҷавонони боистеъдод, омода намудани онҳо ба олимпиадаҳои байналмилалӣ ва ташкили муҳити муосири таълимӣ ислоҳоти васеъ амалӣ гардида истодааст.

Аз ҷумла, мувофиқи қарори Президент аз 30 сентябри соли 2024, дар низоми таҳсилоти томактабӣ ва мактабӣ Маркази олимпиадаҳои фан-нӣ таъсис дода шуд. Дар доираи фаъолияти ин марказ низоми омодагӣ тибқи стандартҳои байналмилалӣ роҳандозӣ гардида, мураббиён ва коршиносони хориҷӣ ҷалб карда шуданд. Инчунин, ҷамъомадҳои таълимии даставӣ, лагерҳои омӯзишӣ ташкил гардида, пойгоҳи муосири илмӣ-методӣ ва лабораторияҳо таъсис дода шуданд.
Дар натиҷа, муваффақияти хонандагони Ӯзбекистон дар олимпиадаҳои байналмилалии фаннӣ ба таври назаррас афзоиш ёфт. Аз ҷумла, дар соли 2025 дар 29 олимпиадаи байналмилалӣ иштирок намуда, дар маҷмӯъ 210 медал (40 тилло, 78 нуқра ва 92 биринҷӣ) ба даст оварданд.

Бояд қайд кард, ки омодагӣ ба 58-умин Олимпиадаи байналмилалии кимиё аз соли 2024 оғоз гардида, босуръат идома дорад. Аз ҷумла, таҷрибаи баргузории 56-умин ва 57-умини он дар Арабистони Саудӣ ва Амороти Муттаҳидаи Араб омӯхта шуд.

Ҳамчунин, барои омода намудани масъалаҳои назариявӣ ва амалӣ кумитаи байналмилалии илмӣ таъсис ёфт, лабораторияҳо бо таҷҳизоти мутобиқ ба стандартҳои байналмилалӣ ва реактивҳои замонавӣ таъмин карда шуданд.

Ба ҳайати кумитаи илмӣ намояндагони донишгоҳҳои пешрафтаи ҷаҳон, аз ҷумла Донишгоҳи Ҳарвард (ИМА), Донишгоҳи Билкент (Туркия), ETH Zurich (Швейтсария), Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М.В. Ломоносов ва Донишгоҳи кимиё ва технологияи Прага ҷалб гардиданд.

Ин олимпиада имкониятҳои низоми муосири таълимии Ӯзбекистонро муаррифӣ намуда, шавқу рағбати ҷавононро ба илм афзоиш медиҳад. 58-умин Олимпиадаи байналмилалии кимиё на танҳо рақобати беҳтарин байни ҷавонони кимиёдон, балки рӯйдоди таърихие мебошад, ки иқтидори Ӯзбекистони Навро дар соҳаҳои илм, маориф ва инноватсия ба ҷаҳон нишон медиҳад.

Вазири таълими томактабӣ ва мактабӣ Эъзоза Каримова дар мусоҳиба бо хабарнигорон иброз намуд, ки ба иштирокчиёни ӯзбекистонӣ эътимоди зиёд дорад.

– Ман имкониятҳои дастаи Ӯзбекистонро хеле қадр мекунам. Биёед, ба натиҷаҳои соли гузашта ё соли 2024 назар андозем. Дар дастаи мо чор донишҷӯ ҳастанд, ки ҳамаашон медалҳои биринҷӣ, нуқра ё тиллоӣ ба даст овардаанд. Мо дар олимпиадаи байналмилалии кимиё дар соли гузашта ду медали тилло ба даст овардем. Аз ин рӯ, имсол кӯшиш мекунем, ки шумораи медалҳоро афзоиш диҳем. Ӯзбекистон комилан кафолат медиҳад, ки Бозиҳои олимпӣ одилона ва шаффоф хоҳанд буд. Ҳар як озмуни ҷаҳонӣ кумитаи илмии худро дорад. Арзёбии марҳилаҳои назариявӣ ва амалии тамоми раванди мусобиқа танҳо аз ҷониби аъзои он кумита анҷом дода мешавад. Мо барои онҳо тамоми шароити заруриро фароҳам овардаем, – гуфт вазир.

Ба ғолибони Олимпиадаи 57-уми байналмилалии кимиё аз ҷониби Ӯзбекистон 1 миллиард сӯм мукофот ҷудо карда шуда буд. Имсол маблағи ин ҷоиза боз ҳам зиёд карда шуд.

– Миқдори маблағҳои ҳавасмандгардонӣ, ки на танҳо ба донишҷӯён, балки ба муаллими ҳамон фан низ дода мешавад, афзудааст, ки ин барои волидон низ ҳавасмандкунанда мебошад, – гуфт Э. Каримова.

        
Саодат Бекназарова, хабарнигори

«Овози тоҷик».