Зеҳни сунъӣ (AI) дигар танҳо як технологияи оянда нест. Имрӯз он ба бахше аз фаъолияти ширкатҳо, идораҳо ва ҳатто ҳаёти ҳаррӯза табдил ёфтааст. Бо рушди босуръати ин технология саволи муҳим ба миён меояд: оё AI метавонад ҷойи кори инсонро ишғол кунад?
Тибқи иттилои BBC, ширкатҳои бузурги ҷаҳон имрӯз миллиардҳо долларро барои рушди зеҳни сунъӣ сарф мекунанд. Ҳадафи онҳо баланд бардоштани самаранокии кор ва коҳиш додани хароҷот аст. Дар бисёр ҳолатҳо ширкатҳо ба ҷои ҷалби корманди нав аз барномаҳои зеҳни сунъӣ ва ба истилоҳ «агентҳои AI» истифода мебаранд, ки метавонанд вазифаҳои мушаххасро мустақилона иҷро кунанд.
Коршиносон мегӯянд, AI аллакай қодир аст баъзе корҳоеро, ки қаблан инсон дар якчанд соат анҷом медод, дар муддати хеле кӯтоҳ иҷро кунад. Аз ҷумла, навиштани рамзҳои компютерӣ, таҳлили маълумоти молиявӣ, омода кардани ҳуҷҷатҳои ҳуқуқӣ ва ҳатто иҷрои баъзе корҳои эҷодӣ ба имкониятҳои ин технология ворид шудаанд.
Таҳқиқоти Донишгоҳи Стэнфорд нишон медиҳад, ки пас аз густариши ChatGPT сатҳи шуғли ҷавонони 22–25-сола дар бахшҳое, ки бештар аз AI таъсир мегиранд, коҳиш ёфтааст. Аз ҳама бештар соҳаҳои барномасозӣ, молия, марказҳои тамос (call center) ва баъзе касбҳои эҷодӣ зери таъсири ин раванд қарор доранд.
Бо вуҷуди ин, ҳамаи ҷойҳои корӣ зери хатар нестанд. Ба гуфтаи таҳлилгарон, касбҳое, ки ба муоширати мустақим, таҷрибаи амалӣ ва ҳузури инсон ниёз доранд, ҳанӯз ҳам мавқеи худро нигоҳ медоранд. Аз ҷумла, табибон, ҳамшираҳои шафқат, мураббиёни кӯдакон, омӯзгорон ва сартарошҳо аз ҷумлаи чунин касбҳо мебошанд.
Ҳамзамон, истифодаи васеи AI барои ширкатҳо низ ҳамеша фоидаовар нест. BBC менависад, ки дар баъзе мавридҳо хароҷоти истифодаи моделҳои пешрафтаи зеҳни сунъӣ хеле зиёд буда, баъзе ширкатҳо ҳатто истифодаи онҳоро маҳдуд кардаанд. Ин нишон медиҳад, ки на ҳама вазифаҳоро бо AI иваз кардан аз ҷиҳати иқтисодӣ судманд аст.
Мутахассисон бар ин назаранд, ки дар солҳои наздик на худи касбҳо, балки талабот ба малакаҳои кормандон бештар тағйир хоҳад ёфт. Аз ин рӯ, омӯзиши технологияҳои нав, аз ҷумла истифодаи дурусти AI, метавонад барои ҳар як мутахассис бартарии рақобатӣ бахшад.
Хулоса, зеҳни сунъӣ на танҳо таҳдид, балки имконияти нав низ мебошад. Он метавонад баъзе вазифаҳоро ба зимма гирад, аммо нақши инсон дар эҷодкорӣ, қабули қарорҳои муҳим ва муносибатҳои иҷтимоӣ ҳанӯз ҳам ивазнашаванда боқӣ мемонад.
