Моҳи июл ба анҷом мерасад ва моҳи охирини фасли тобистон – август фаро мерасад. Дар Ӯзбекистон август чун анъана гарму хушк мемонад, вале нисбат ба июл тадриҷан паст шудани ҳарорати ҳаво ва наздикшавии фасли тирамоҳ эҳсос хоҳад шуд.

Тибқи маълумоти Маркази гидрометеорологии Ӯзбекистон (Ӯзгидромет), ҳарорати миёнаи ҳаво дар моҳи август дар саросари кишвар одатан нисбат ба моҳи июл 1,5–2,5 дараҷа пасттар мешавад. Бо вуҷуди ин, ҳаво ҳамоно гарм боқӣ мемонад: ҳарорати миёнаи рӯзона дар аксари минтақаҳо +35…+37 дараҷа, дар ҷануб ва ноҳияҳои биёбонӣ бошад +38…+40 дараҷа-ро ташкил медиҳад.

Дар гармтарин рӯзҳои моҳ ҳарорати ҳаво қариб ҳар сол ба +38…+39 дараҷа мерасад. Дар ноҳияҳои ҷанубӣ ва биёбонӣ бошад, он метавонад то +41…+43 дараҷа боло равад. Баландтарин нишондиҳандаҳои ҳарорати моҳи август, ки дар давраи мушоҳидаҳо сабт шудаанд, дар баъзе минтақаҳо ба +44…+47 дараҷа расидаанд.

Таъсири тағйирёбии иқлим

Солҳои охир ба режими ҳароратии моҳи август таъсири гармшавии глобалӣ бештар эҳсос мешавад. Миёнаи ҳарорати ҳаво нисбат ба давраи солҳои 1961–1990 дар муқоиса бо солҳои 1991–2020 тақрибан 1,2–1,5 дараҷа баландтар шудааст.

Яке аз нишонаҳои коҳиш ёфтани гармии шадиди тобистон кам шудани рӯзҳои ҳарораташон аз +40 дараҷа боло мебошад. Дар аксари минтақаҳои кишвар чунин рӯзҳо ба ҳисоби миёна 1–3 маротиба дар як моҳ рух медиҳанд. Дар ҷануб ва ноҳияҳои биёбонӣ бошад, шумораи онҳо метавонад ба 4–8 рӯз расад. Дар вилояти Самарқанд ва водии Фарғона чунин гармии шадид хеле кам – тақрибан як маротиба дар 5–10 сол мушоҳида мешавад.

Одатан дар охири моҳи август таъсири ҳавои нисбатан салқин бештар мегардад. Дар баъзе солҳо ҳарорати рӯзона метавонад то +22…+27 дараҷа поин равад.

Август – хушктарин моҳи сол

Август дар Ӯзбекистон хушктарин моҳи сол ба ҳисоб меравад. Дар аксари ноҳияҳои ҳамворӣ дар як моҳ ҳамагӣ 1–3 рӯзи бориши кӯтоҳмуддати камшиддат ба қайд гирифта мешавад. Ҳаҷми умумии бориш одатан аз 1–2 миллиметр зиёд нест. Дар водии Фарғона ин нишондиҳанда ба 3–5 миллиметр мерасад.

Дар ноҳияҳои ҷанубӣ ва биёбонӣ борон на ҳар сол меборад. Дар минтақаҳои доманакӯҳ ва кӯҳистон бошад, бориш бештар буда, дар баъзе ҷойҳо то 12–15 миллиметр, дар кӯҳҳои вилояти Фарғона ва баландкӯҳҳои вилояти Тошкент то 20–22 миллиметр мерасад.

Бо вуҷуди ин, баъзан дар моҳи август боронҳои пуршиддат низ ба амал меоянд. Масалан, дар охири моҳи августи соли 2020 дар вилоятҳои марказии кишвар дар як шабонарӯз 10–34 миллиметр бориш сабт гардид.

Дар шаҳри Тошканд 26 августи соли 2020 рекорди бориши моҳи август ба қайд гирифта шуд: дар як шабонарӯз 17 миллиметр борон борид, дар ҳоле ки меъёри моҳона ҳамагӣ тақрибан 2 миллиметр аст.

Августи соли 2023 низ ғайриодӣ буд. Пас аз давраи тӯлонии гармии хушк, рӯзҳои 27–31 август қариб дар тамоми қаламрави кишвар борон борид. Дар баъзе минтақаҳо он хеле пуршиддат буд. Аз ҷумла, дар ноҳияи Сариосиёи вилояти Сурхондарё дар давоми 3 соату 10 дақиқа 35 миллиметр бориш ба қайд гирифта шуд, дар ҳоле ки меъёри моҳона ҳамагӣ 0,4 миллиметр мебошад. Дар наздикии шаҳри Қӯқанд низ дар ҳамагӣ 20 дақиқа 35 миллиметр борон борид, ки аз меъёри моҳонаи 5 миллиметр чандин баробар зиёд аст.

Обу ҳавои моҳи августи соли 2026 чӣ гуна хоҳад буд?

Ба пешгӯии мутахассисон, ҳарорати миёнаи ҳаво дар моҳи августи соли 2026 ба меъёрҳои бисёрсолаи иқлимӣ наздик хоҳад буд.

Рӯзҳои 1–2 август ҳаво хушк ва хеле гарм мешавад. Ҳарорати рӯзона дар аксари минтақаҳо ба +38…+41 дараҷа, дар ҷануб ва ноҳияҳои биёбонӣ то +42…+43 дараҷа мерасад.

Баъдан ҳарорат 3–5 дараҷа паст шуда, дар аксари минтақаҳо дар доираи +33…+38 дараҷа, дар баъзе ҷойҳо то +40 дараҷа нигоҳ дошта мешавад.

Дар охири моҳ ворид шудани ҷараёнҳои ҳавои салқин истисно нест. Дар натиҷа ҳарорати рӯзона метавонад тадриҷан то +25…+30 дараҷа поин равад.

Ҳарорати шабона дар нимаи аввали моҳ +24…+27 дараҷа, дар нимаи дуюм +17…+22 дараҷа ва дар рӯзҳои охири август эҳтимолан то +12…+15 дараҷа паст мешавад.
Ҳаҷми боришот дар моҳи август тибқи пешгӯӣ ба меъёри иқлимӣ ё андаке бештар аз он дар баъзе минтақаҳо баробар хоҳад буд. Аммо бо назардошти он ки август хушктарин моҳи сол аст, ин меъёр ҳамоно хеле паст мемонад. Боронҳои кӯтоҳмуддати камшиддат асосан дар нимаи дуюми моҳ эҳтимол доранд.