Муаллиме нақл мекунад:

Дар мактаби ибтидоӣ дарс медодам. Муддате буд, ки бачаҳоро барои як маҳфил омода мекардам. Падару модари онҳоро низ даъват карда будам. Бо хонандагон чандин маротиба тамрин кардем ва ҳама чиз хуб пеш мерафт.

Ниҳоят, рӯзи маҳфил фаро расид.

Барнома оғоз шуд. Ногаҳон яке аз духтарчаҳо аз ҷамъ ҷудо шуда, ба ҷойи он ки ҳамроҳи дигарон суруд хонад, ба ҳаракатҳои аҷиб оғоз кард. Дасту по меҷунбонд, худро ба пешу қафо мебурд ва гоҳ-гоҳ ҳаракатҳое мекард, ки ба назарам тамоман номуносиб менамуданд.

Дигар кӯдакон ҳам суруд мехонданду ҳам механдиданд. Кам монда буд, ки аз хандаву парешонии онҳо тамоми он чизе, ки мо чандин рӯз тамрин карда будем, барбод равад.

Ба худ гуфтам: «Чаро ин духтар чунин мекунад? Чаро аз рафтораш шарм намедорад? Охир, ӯ қаблан дар мактаб духтари зираку оқила буд, ҳатто барои дигарон намунаи хуб ба ҳисоб мерафт».

Ба ӯ ишора кардам, то ба ҷояш баргардад. Гӯё маро нафаҳмид. Он қадар асабонӣ шудам, ки ҳатто оби даҳонамро фурӯ бурда наметавонистам. Бо вуҷуди ин, кӯшиш кардам худро идора кунам ва оромона ба наздаш равам.

Аммо духтарак ба тарафи дигар рафт ва ҳаракатҳояшро идома дод.

Саҳна пур аз одам буд ва баъзеҳо механдиданд. Нигоҳам ба мудири мактаб афтод. Рангаш дигар шуда, аз асабонияту шарм арақ аз сару рӯяш мерехт. Аз ҷояш бархоста, ба назди ман омад ва бо ғазаб пурсид:

— Чаро ин духтар чунин мекунад?

Ман ҷавобе надоштам.

Дар ҳамин вақт, модари духтарак дар паҳлуям буд. Ӯ бо тамоми ҳастӣ механдид ва барои духтараш кафкӯбӣ мекард. Духтарак низ аз ташвиқи модар рӯҳбаланд шуда, ҳаракатҳояшро боз ҳам бештар кард.

Ҳамин ки суруд ба охир расид, бо қаҳр ба назди духтарак рафтам, бозӯяшро гирифтам ва гуфтам:

— Чаро ин корро кардӣ? Чаро мисли дигарон суруд нахондӣ?

Духтарак ба ман нигаристу бо чашмони пур аз ашк гуфт:

— Муаллим, илтимос, сабр кунед. Бигзор модарам хабардор нашаванд...

Ман, ки ҳанӯз сахт асабонӣ будам, гуфтам:

— Охир, намебинӣ, ки падару модари ҳамаи ҳамсинфонат ҳам дар ин ҷо ҳастанд? Чаро онҳо чунин накарданд? Чаро худро мисли ту шарманда накарданд?

Чашмони духтарак пур аз ашк шуд. Сипас оҳиста гуфт:

— Муаллим, модари ман мисли дигар модарон нестанд. Модарам кару гунганд. Онҳо намешунаванд. Ман бо ҳамин ҳаракатҳо шодиву маънои сурудро ба модарам мефаҳмондам, то ӯ ҳам мисли дигар модарон аз барномаи ман шод шавад. Ин рақсу пойкӯбӣ набуд. Ин забони ишора, забони одамони ношунаво буд...

Ҳамин суханонашро шунида, гӯё зонуҳоям карахт шуданд. Дигар худро дошта натавонистам. Духтаракро ба оғӯш гирифта, дар ҳоле ки ашк аз чашмонам мерехт, гуфтам:

— Офарин, духтарҷон! Ту беҳтарин иштирокчии ин саҳна будӣ!

Модараш, ки дар як гӯшаи толор нишаста буд, аз шодӣ дар куртааш намеғунҷид. Як лаҳза ҳама хомӯш монданд. Одамон ба ҳамдигар чизе мегуфтанд. Вақте ҳама аз воқеа огоҳ шуданд, онҳое, ки мисли ман шитобкорона қазоват карда буданд, аз шарм ва таъсири ин воқеа гиря карданд.

Аз ҳама ҷолиб он буд, ки мудири мактаб ба назди духтарак омада, ба ӯ унвони «Хонандаи намунавӣ»-ро тақдим кард.

Духтарак дасти модарашро гирифт ва пешопеши ӯ ҷасту хез мекард, то модараш низ шодии ӯро ҳис кунад.

Он рӯз ман дарси бузурге гирифтам: мо ҳақ надорем пеш аз донистани ҳақиқат дар бораи дигарон қазоват кунем. Зеро он чизе, ки ба назари мо рафтори нодуруст менамояд, шояд дар асл нишонаи муҳаббат, меҳрубонӣ ва садоқати бузург бошад.