Истеъмоли мунтазами нӯшокиҳои газдор, нӯшокиҳои энергетикӣ ва дигар маҳсулоти нӯшокии дорои миқдори зиёди шакар боиси нигаронии ҷиддии мутахассисон шудааст.

Давраи кӯдакӣ ва наврасӣ марҳилаи муҳими ташаккули саломатӣ ва тарзи ҳаёти инсон ба ҳисоб меравад. Одатҳои ғизоие, ки дар ин давра шакл мегиранд, на танҳо ба рушди ҷисмонӣ, балки ба сифати хоб, диққату тамаркуз ва рафтори кӯдак низ таъсир расонда метавонанд. Аз ин рӯ, истеъмоли мунтазами нӯшокиҳои газдор, энергетикӣ ва дигар нӯшокиҳои ширини дорои миқдори зиёди шакар боиси нигаронии мутахассисон шудааст.

Тадқиқоте, ки олимони Донишгоҳи омӯзгории Шарқи Чин анҷом додаанд, низ ба ин масъала таваҷҷуҳ зоҳир мекунад. Дар он байни истеъмоли зиёди нӯшокиҳои ширин ва нишонаҳои хоси синдроми норасоии диққат ва гиперактивӣ дар кӯдакону наврасон робита муайян шудааст.

Натиҷаҳои таҳқиқот дар маҷаллаи илмии «Frontiers in Nutrition»  ба нашр расидаанд. Олимон натиҷаҳои нӯҳ таҳқиқоти илмиро ҷамъбаст карда, таҳлили фарогир ва мета-таҳлил анҷом додаанд. Дар ин таҳқиқотҳо дар маҷмӯъ вазъи беш аз 461 ҳазор кӯдаку наврас мавриди омӯзиш қарор гирифтааст.

Тибқи натиҷаҳои таҳлил, эҳтимоли мушоҳида шудани синдроми норасоии диққат ва гиперактивӣ ё нишонаҳои марбут ба он дар кӯдаконе, ки бештар нӯшокиҳои ширин истеъмол мекунанд, ба ҳисоби миёна 23 дарсад баландтар будааст.

Бо вуҷуди ин, ин рақамро набояд ҳамчун хулосаи қатъӣ дар бораи он қабул кард, ки «нӯшокиҳои ширин боиси синдроми норасоии диққат ва гиперактивӣ мешаванд». Олимон танҳо робитаи омории байни истеъмоли зиёди нӯшокиҳои ширин ва нишонаҳои ин синдромро муайян кардаанд. Барои муайян кардани сабабҳои дақиқи ин робита таҳқиқоти иловагӣ зарур аст.

Нӯшокиҳои ширин ба диққат ва рафтори кӯдак чӣ гуна таъсир расонда метавонанд?

Ба гуфтаи олимони чинӣ, шакари зудҳазмшавандаи таркиби чунин нӯшокиҳо метавонад боиси зуд баланд ва сипас паст шудани сатҳи глюкоза дар хун гардад. Аз нигоҳи назариявӣ, чунин тағйирот метавонад ба қобилияти тамаркуз ва рафтори кӯдак таъсир расонад.

Ғайр аз ин, баъзе нӯшокиҳои ширин, бахусус маҳсулоти дорои кофеин, метавонанд сифати хобро коҳиш диҳанд. Ин низ яке аз ҷанбаҳои муҳими масъала ба ҳисоб меравад.

Кӯдаке, ки ба қадри кофӣ хоб намекунад, дар давоми рӯз метавонад дар тамаркузи диққат душворӣ кашад, асабонӣ, беқарор ва зудҳаракат шавад ё рафтори импулсивӣ нишон диҳад. Дар баъзе ҳолатҳо чунин нишонаҳо метавонанд ба аломатҳои синдроми норасоии диққат ва гиперактивӣ монанд бошанд.

Интихоби одӣ, аммо муҳим барои саломатӣ

Имрӯз пӯшида нест, ки нӯшокиҳои ширин ба як қисми маъмулии ғизои ҳаррӯзаи кӯдакон ва наврасон табдил ёфта истодаанд. Реклама, бастабандии қулай ва таъми ширин онҳоро махсусан дар байни ҷавонон маъмул кардааст. Аммо писанд омадани маҳсулот ба кӯдак ҳанӯз маънои онро надорад, ки он барои саломатии ӯ муфид аст.

Аз ин рӯ, мутахассисон таъкид мекунанд, ки дар ғизои кӯдакон миқдори шакари иловашударо маҳдуд карда, барои қонеъ кардани ташнагӣ оби одиро дар ҷойи аввал гузоштан ва истеъмоли нӯшокиҳои дорои кофеинро маҳдуд намудан муҳим аст.

Муҳимтар аз ҳама, агар дар диққат, фаъолият ё рафтори кӯдак тағйироти ҷиддӣ ва устувор мушоҳида шавад, набояд онро танҳо ба тарзи ғизо вобаста кард. Синдроми норасоии диққат ва гиперактивӣ ҳолати мураккаби нейрорушдӣ буда, муайян ва арзёбии он бояд аз ҷониби мутахассис анҷом дода шавад.

Ҳамин тавр, кам кардани истеъмоли нӯшокиҳои ширин кафолати пешгирии синдроми норасоии диққат ва гиперактивӣ нест. Аммо таваҷҷуҳ ба ғизои солим, хоби босифат ва фаъолияти ҷисмонии кӯдак яке аз омилҳои муҳими ҳифзи саломатӣ ва рушди дурусти ӯст.

Баъзан бузургтарин қадам дар роҳи ҳифзи саломатии фарзанд маҳз аз як тағйироти хурд дар одатҳои ҳаррӯза оғоз меёбад.