Осорхонаҳо танҳо маконе нестанд, ки дар онҳо ашёҳои таърихӣ нигоҳдорӣ мешаванд. Онҳо ҳамчунин фазои муҳими маърифатӣ ба шумор мераванд, ки ба омӯзиши дониш, ҳифзи хотираи таърихӣ, дарки ҳувияти миллӣ ва ташаккули ҷаҳонбинии насли нав мусоидат мекунанд.
Дар замоне ки технологияҳои рақамӣ босуръат рушд мекунанд, нақши осорхонаҳо дар ҳаёти ҷомеа, бахусус ҳамкории онҳо бо низоми маориф, аҳамияти бештар пайдо мекунад. Маҳз ҳамин масъалаҳо яке аз мавзӯъҳои асосии муҳокима дар конфронси байналмилалии илмӣ-назариявии «Маорифи осорхонавӣ дар асри XXI: заминаи ҷаҳонӣ ва дигаргуниҳо» гардиданд, ки дар шаҳри Тошканд баргузор мешавад.
Дар ин ҳамоиш мутахассисон аз кишварҳои гуногун гирд омада, вазъи имрӯзаи маорифи осорхонавӣ, мушкилоти мавҷуда ва самтҳои рушди он дар оянда, инчунин таҷрибаи байналмилалиро баррасӣ мекунанд. Аз ин ҷиҳат, конфронс ҳамчун майдони муҳими илмӣ барои мубодилаи афкор ва таҷриба хизмат мекунад.
Имрӯз ҳар як боздидкунандаи осорхона бояд тавассути экспонатҳо имкони дарки як давраи муайяни таърихӣ, фаҳмидани робитаи байни рӯйдодҳои таърихӣ ва хулосабарорӣ аз таҷрибаи гузаштагонро дошта бошад. Ин бошад, истифодаи равишҳои нав, усулҳои муосири педагогӣ ва воситаҳои интерактивиро дар фаъолияти осорхонаҳо тақозо мекунад.
Самаранокии таълими осорхонавӣ пеш аз ҳама аз тарзи пешниҳоди маълумоти таърихӣ вобаста аст. Як экспонат метавонад дар байни боздидкунандагони синну сол ва сатҳи дониши гуногун таассуроти мухталиф ба вуҷуд орад. Аз ин рӯ, таҳияи барномаҳои таълимии мутобиқ ба кӯдакон, ҷавонон, донишҷӯён, муҳаққиқон ва доираи васеи ҷомеа дар осорхонаҳо аҳамияти муҳим дорад.
Мероси ғании таърихию фарҳангии Ӯзбекистон барои рушди таълими осорхонавӣ имкониятҳои фаровон фароҳам меорад. Тамаддунҳои бостонии дар ҳудуди кишвар ташаккулёфта, ёдгориҳои меъморӣ, намунаҳои санъати амалӣ ва сарчашмаҳои таърихӣ на танҳо барои ҷомеаи миллӣ, балки барои муҳаққиқони хориҷӣ низ таваҷҷуҳи илмӣ доранд.
Аммо аҳамияти ин мерос танҳо бо ҳифзи он маҳдуд намешавад. Ба насли оянда расонидани он ба шакли фаҳмо, ҷолиб ва пурмазмун низ вазифаи муҳим мебошад. Аз ин нуқтаи назар, ҳамоҳангсозии фаъолияти илмӣ-тадқиқотӣ ва таълимии осорхонаҳо яке аз шартҳои муҳими муаррифии васеи мероси таърихӣ ба доираи бештари аудитория ба шумор меравад.
Шиносоии мутахассисони хориҷӣ аз Фаронса, Эрон, Гурҷистон, Чин, Озарбойҷон ва Малайзия бо фаъолияти осорхонаҳои Ӯзбекистон имкон медиҳад, ки таҷрибаи андӯхтаи кишвар дар муҳокимаҳои байналмилалии илмӣ муаррифӣ шуда, равишҳои кишварҳои гуногун ба таври муқоисавӣ омӯхта ва самтҳои нави ҳамкорӣ муайян карда шаванд.
Арзиши воқеии мероси таърихӣ танҳо бо қадимӣ ё нодир будани он муайян намешавад. Чӣ гуна аз ҷониби насли имрӯз дарк, омӯхта ва ба наслҳои оянда расонида шудани он низ аҳамияти зиёд дорад. Осорхонаҳо дар ин раванд ҳамчун як пули хос байни гузаштаву имрӯз, илму маориф, арзишҳои миллӣ ва фарҳанги умумибашарӣ хизмат мекунанд.
Мустаҳкам намудани ҷойгоҳи осорхонаҳо дар низоми муосири маориф ҳамкории на танҳо осорхонашиносон, балки намояндагони соҳаи маориф, олимон ва ҷомеаи васеъро низ тақозо мекунад.
Конфронси байналмилалие, ки дар Тошканд баргузор мешавад, маҳз барои фароҳам овардани майдони муколамаи илмӣ ва табодули таҷриба дар ин самт замина фароҳам меорад. Ғояҳои пешниҳодшуда, равишҳои баррасишаванда ва пешниҳодҳои амалие, ки дар ҷараёни он шакл мегиранд, метавонанд ба рушди минбаъдаи осорхонаҳо мусоидат кунанд.
Дилдора ДӮСМАТОВА
ӮзА
