Имрӯз аксари мо ҳар рӯз соатҳои зиёдро ба экрани телефону компютер менигарем. Аммо ширкатҳои бузурги технологӣ мегӯянд, ки давраи «ҳаёти рӯи экран» метавонад ба анҷом расад. Оё воқеан инсон ба зудӣ бо технология бидуни экран муошират хоҳад кард?
Нашрияи маъруфи BBC дар мақолае таҳти унвони «Why the tech industry wants to take away your screen» («Чаро саноати технология мехоҳад экранро аз шумо бигирад?») аз тамоюли нави ширкатҳои бузурги технологӣ ҳикоят мекунад. Ба навиштаи муаллиф Томас Гермен, ширкатҳое чун Apple, Meta ва Snap аллакай рӯи дастгоҳҳое кор мекунанд, ки метавонанд бисёре аз вазифаҳои телефонро бидуни нигоҳ кардан ба экран иҷро намоянд.
Яке аз хабарҳои ҷолиб он аст, ки эҳтимол Apple соли оянда гӯшмонакҳои AirPods-ро бо камераҳои хурд муаррифӣ кунад. Ин камераҳо барои аксбардорӣ нестанд. Онҳо муҳити атрофро «дида», ба ёвари зеҳни сунъӣ – Siri – имкон медиҳанд, ки ба саволҳои корбар ҷавоб диҳад, масалан, роҳи дурустро нишон диҳад, ашёро шиносад ё ҳатто аз маҳсулоти дар яхдонбуда дорухати хӯрок пешниҳод кунад.
Ҳамзамон, айнакҳои ҳушманд низ босуръат рушд мекунанд. Ин гуна айнакҳо метавонанд маълумоти заруриро бевосита дар пеши чашми инсон намоиш диҳанд. Яъне барои гирифтани маълумот дигар лозим нест ҳар дақиқа телефонро аз ҷайб бароред.
Ба гуфтаи таҳлилгарон, агар чунин технологияҳо рушд кунанд, одамон вақти камтарро ба нигоҳ кардани экран сарф хоҳанд кард. Ин метавонад барои саломатии чашм, диққат ва муоширати зиндаи инсонҳо таъсири мусбат расонад.
Аммо тарафи дигари масъала низ вуҷуд дорад. BBC менависад, ки чунин дастгоҳҳо саволҳои ҷиддӣ дар бораи ҳифзи махфияти шахсӣ ба миён меоранд. Агар айнак ё гӯшмонак ҳамеша муҳити атрофро мушоҳида кунад, мардум то чӣ андоза худро дар амният эҳсос хоҳанд кард? Бисёриҳо аз он нигаронанд, ки технология метавонад ҳар қадами инсонро сабт ё таҳлил намояд.
Коршиносони бозор бар он назаранд, ки смартфонҳо ҳоло аз ҳаёти одамон гум намешаванд. Аммо эҳтимол дар солҳои наздик онҳо дигар ягона воситаи муоширати мо бо технология нахоҳанд буд. Зеҳни сунъӣ, айнакҳои ҳушманд ва гӯшмонакҳои интеллектуалӣ метавонанд тарзи истифодаи технологияро комилан дигаргун созанд.
Оё оянда воқеан бе экран хоҳад буд? Ба ин савол ҳоло ҷавоби дақиқ нест. Вале як чиз равшан аст: ҷаҳони технология боз дар остонаи тағйироти бузург қарор дорад ва он чизе, ки имрӯз ғайриодӣ менамояд, метавонад фардо ба як ҷузъи зиндагии ҳаррӯзаи мо табдил ёбад.
