Латифаҳо

Ҳамсари Саъдӣ

Мегӯянд шоири забардаст Шайх Муслиҳиддин Саъдии Шерозӣ сӣ соли умри худро дар мусофират гузаронидааст. Ҳангоми яке аз мусофиратҳои худ ӯ дар ҷанги салиби байни арабҳо ва исавиён асири фарангиҳо шуд ва ӯро маҷбуран дар хандақи шаҳри Тароблуси Шом ба кори гил андохтанд.
Баъд аз айёме, ки дар он ҳолат умр ба сар бурд, яке аз бузургони шаҳри Ҳалаб, ки собиқ бо шоир шиносоӣ дошт, ӯро ба даҳ динор харида, аз банд озод кард ва бо худ ба Ҳалаб бурд.
Он шахс духтаре дошт ва онро ба никоҳи Саъдӣ дароварда, қалинашро сад динор муайян кард. Чи тавре ки худи Саъдӣ гуфтааст: муддате баромад духтар бадхӯй, ситезарӯй, нофармон буд, забондарозӣ кардан гирифт ва айши маро мунағғас доштан. Боре забони таъна дароз карда ҳамегуфт: «Ту он нестӣ, ки падарам туро аз фаранг ба даҳ динор халос кард». Гуфтам: «Бале, онам, ки ба даҳ динор халос карду ба сад динор ба дасти ту гирифтор!
Шунидам гӯсфандеро бузурге,
Раҳонид аз даҳону дасти гурге.
Шабонгаҳ корд бар ҳалқаш бимолид,
Равони гӯсфанд аз вай бинолид:
«Ки аз чанголи гургам даррабудӣ,
Чу дидам оқибат худ гург будӣ».

Шоир ва шеър

Шоире пеши табиб рафт ва гуфт:
– Чизе дар дили ман гиреҳ шудааст ва вақти маро нохуш медорад ва аз он ҷо афсурдагӣ ба ҳама аъзои ман мерасад ва мӯй бар андоми ман бармехезад.
Табиб марде зариф буд, гуфт:
– Ҳеҷ шеъре ба тозагӣ гуфтаӣ, ки ҳанӯз бар касе нахонда бошӣ?
Гуфт: – Оре.
Гуфт: – Бихон!
Хонд.
Боз гуфт: – Бори дигар бихон!
Бихонд то се навбат.
Гуфт: – Бархез, ки наҷот ёфтӣ. Ин шеър буд, ки дар дили ту гиреҳ шуда буд ва хунукии он ба берун сироят мекард, чун аз дили худ берун кардӣ, халос ёфтӣ.

Шеъру намоз

Воизе бар болои минбар  шеъре, аз ҳар чӣ гӯӣ, бемазатар мехонд ва бар тарвиҷи он гуфт:
– Валлоҳ, инро дар аснои намоз гуфтаам.
Шунидам, ки яке аз маҷлисиён мегуфт:
– Шеъре, ки дар намоз гуфта шудааст, чунин бемаза аст, намозеро, ки дар вай чунин шеър гуфта шуда бошад, чӣ маза буда бошад?

Аз маҷмӯаи 
«Лутфи латиф» таҳияи С. РӮЗИЕВА. 

ТАФСИРИ ХУДРО ГУЗОРЕД: